Natar Hektár 1000 Iha Iliomar Abandona Tanba Falta Irigasaun

0
195
Chefe Administrativo Postu-Administrativu Iliomar, Fernando Cardoso de Deus, hateten problema irigasaun ne’e la’ós foin akontese.

Natar hamutuk hektár ruhun-ida (1000) iha Posto-Administrativa Iliomar, Municípo Lautém, abandona kauza husi impaktu falta irigasaun nune’e agrikultór lokál barak husik sira-nia atividade agrikultura no la hala’o produsaun.

Tuir komunidade iha Suku Iliomar II, Fatima de Deus hatete durante tinan barak sira depende de’it ba udan maibé udan-been ladún di’ak, tanba mudansa klimátika, aleinde ne’e kanál irigasaun mós la iha.

“Ami obrigadu husik rai mamuk, udan-been la to’o. Laiha irigasaun maka ami hakarak kuda kuda haré, batar, no modo sira, ne’e rezultadu sei laiha serteza no ikus mai ami lakon osan”, hatete komunidade Fatima.

Nia dehan, falta infraestrutura liuliu irigasaun mós difikulta dezenvolvimentu setór agríkola ne’ebé tuir loloos nu’udar pilár ba ekonomia komunidade nian iha Iliomar. Família agrikultór barak muda fali ba área sira seluk hodi buka moris.

Iha parte seluk, Chefe Administrativo Postu-Administrativu Iliomar, Fernando Cardoso de Deus, hateten problema irigasaun ne’e la’ós foin akontese, maibé kleur ona, tanba ne’e autoridade postu hato’o ona preokupasaun sira-ne’e ba governu atu bele halo intervensaun hodi rezolve problema sira iha setór agríkola.

“Ami preokupa tebes ho kondisaun rai ne’ebé abandona, tanba laiha irigasaun. Ida-ne’e hanesan dezafiu ida ne’ebé sériu ba dezenvolvimentu ekonómiku lokál. Governu presiza harii kedas sistema irigasaun permanente ida. Nune’e por volta de ektare rihun ida bele sai produtivu fali, apoia seguransa ai-han, no hadi’a bem-estar komunidade nian”, nia hatete.

Chefe Fernando hatutan, to’o oras ne’e iha ona proposta oioin ba dezenvolvimentu irigasaun ne’ebé hato’o ba governu sentrál, tanba ne’e Ministeriu Agrikultura Peska, Pekuária no Floresta (MAPPF) hatan ona no asina ona kontratu ho kompañia hodi hadia fali irigasaun ne’e.

“Ami kontinua koordena no enkoraja programa dezenvolvimentu irigasaun nian hodi inklui iha prioridade orsamentál. Ne’e la’ós de’it kona-ba agrikultura, maibé mós kona-ba hamenus kiak no prevene urbanizasaun hosi rezidente rurál sira”, nia esplika liután.Nia informa, área Iliomar seidauk rejista hanesan iha rede irigasaun permanente ka rezervatóriu bee ho eskala boot. Maioria agrikultór sira depende de’it ba udan-been no bee-matan ki’ik sira ne’ebé la sufisiente atu rega área luan sira. Governu rejionál no nasionál sira hein atu foti kedas pasu konkretu sira hodi harii kanál irigasaun sira, atu nune’e potensiál agríkola iha Iliomar bele masimiza, hodi apoia seguransa ai-han nasionál, no loke oportunidade empregu ba rezidente lokál sira.