
Implementasaun Programa Edukasaun Multilinge (EMULI) ajuda estudante sira, liuliu iha área remota ne’ebé la hatene lian ofisiál Tetun no Portugés, atu utiliza lian materna hanesan lian instrusaun iha eskola.
Embaixadora Boa Vontade ba Asuntu Edukasaun iha Timor-Leste, Kirsty Sword Gusmão, dehan katak labarik sira iha pré-eskolár, liuliu iha área rurál, barak mak seidauk hatene ko’alia lian ofisiál Tetun no Portugés. Nia fó ezemplu katak iha Oecusse, labarik sira hatene de’it lian Baikenu, tanba ne’e implementasaun programa EMULI sai nesesidade importante.
“Tuir ita-nia observasaun programa EMULI ne’e ajuda tebes labarik sira iha pré-eskolár, liuliu iha área remota, no bele utiliza lian materna hanesan instrusaun hodi hanorin iha eskola,” nia dehan.
Nia hatete katak programa EMULI iha objetivu prinsipál lima (5), mak dahuluk fasilita kompreensaun hodi ajuda labarik sira komprende matéria ho lalais liuhusi utilizasaun lian materna, hanesan Fataluku, Baikenu, Galolen no seluk tan.
“Daruak mak tranzisaun efetiva ba lian ofisiál, prepara labarik sira ho baze forte atu bele ko’alia, lee no hakerek lian Tetun no Portugés ho di’ak liután iha nivel tuirmai,” nia salienta.
Nia informa katak objetivu datoluk mak hasa’e kualidade literasia no numerasia, hodi hadia kapasidade lee, hakerek no konta iha labarik sira-nia idade sedu. Dahaat mak hamenus taxa abandonu eskolár no dalimak mak prezerva kultura no valoriza lian lokál iha Timor-Leste.
Programa EMULI implementa husi Ministériu Edukasaun ho apoiu tékniku no finanseiru husi UNESCO, UNICEF no parseiru dezenvolvimentu sira seluk.
Entretantu, Koordenadór Eskola Bázika Filiál 1, 2, 3 Relíquia Citrana, Nitibé, Oecusse, Marcos Neno, dehan katak eskola refere mós sai benefisiária ba implementasaun programa EMULI, ne’ebé ajuda estudante sira atu partisipa iha prosesu aprendizajen.
“Ita hotu hatete katak ami iha ne’e área ne’ebé mais remota, tanba ami iha kedas fronteira entre Timor-Leste no Indonézia no maioria ema iha ne’e la hatene ko’alia lian ofisiál, sira hatene de’it mak Baikenu,” nia dehan.
Nia dehan katak EMULI sai baze importante ida hodi fasilita estudante sira, liuliu iha pré-eskolár iha área remota ne’ebé la hatene lian ofisiál, atu utiliza lian materna iha eskola hodi aprende numerasia no literasia.
“Ida-ne’e hanesan baze forte ba labarik sira iha lee, hakerek no konta, atu aumenta sira-nia kapasidade aprende iha nivel tuirmai,” Koordenadór Neno dehan.
Nia hatete katak kualidade edukasaun tenke hahú husi eskola ki’ik sira iha suku no aldeia, hodi garante katak labarik hotu, iha ne’ebé de’it, hetan oportunidade hanesan.Nia informa katak dadaun ne’e eskola refere rejista estudante hamutuk na’in 345 no profesór 15.







