
Deputadu iha Parlamentu Nasionál (PN) husu governu atu kontrola no aplika sansaun ba komunidade sira ne’ebé okupa espasu públiku hodi para kareta, motorizada no hala’o atividade negósiu.
Deputadu David Dias Ximenes “Mandati” hateten katak dadaun ne’e komunidade barak okupa espasu públiku hodi para kareta no motorizada, nune’e mós hala’o atividade negósiu, liuliu iha trotuár sira.
“Governu tenke sériu hodi kontrola implementasaun ne’e hodi aplika sansaun ba komunidade sira ne’ebé okupa espasu públiku ba atividade privadu,” nia dehan.
Nia dehan katak bazeia ba Dekretu-Lei númeru 33/2008, 27 Agostu, ne’ebé regula kona-ba infrasaun no bandu okupa espasu públiku, lei refere implementa ona, maibé governu seidauk sériu hodi halo kontrolu.
“Governu hasai ona regra mak tenke halo kontrolu no aplika sansaun ba komunidade sira ne’ebé la kumpri lei,” nia informa.
Nia hatete katak lei refere implementa ona no halo mós sosializasaun ba komunidade, maibé komunidade balun kontinua okupa espasu públiku ba atividade privadu, tanba ne’e presiza aplika sansaun.
Entretantu, Sekretáriu Estadu Sekretariadu Asuntu Toponímia no Organizasaun Urbana (SEATOU), Germano Santa Brites Dias, hatete katak dadaun ne’e kria ona ekipa konjunta kompostu husi SEATOU, Polísia Nasionál Timor-Leste (PNTL) no Diresaun Nasionál Transporte Terrestre (DNTT) hodi hala’o operasaun ba komunidade sira ne’ebé okupa espasu públiku.
“Operasaun konjunta ne’e hodi garante ema hotu ne’ebé uza espasu públiku sira atu tuir regras ne’ebé iha, se bainhira kontra mak ita sei aplika sansaun,” nia hatete.
Nia hatete tan katak durante operasaun konjunta hodi kontrola okupasaun espasu públiku, autoridade sira apreende motorizada hamutuk 74, maibé seidauk aplika sansaun multa.
“Kona-ba koima administrativa iha Dekretu-Lei númeru 3/2024, baze legál ba koima administrativa hatuur klaramente hanesan tuirmai: ema individuál (pessoa singular) okupa espasu públiku la tuir regras sei multa dolar lima (5) to’o dolar 500, ema koletiva ka entidade (pessoa coletiva) dolar 100 to’o dolar 1.000, depende ba tipu no gravidade violasaun ne’ebé akontese,” Sekretáriu Estadu Germano dehan iha Palásiu Governu, Díli.
Nia hatutan katak dadaun ne’e autoridade sira seidauk aplika sansaun tanba konsidera realidade moris komunidade nian, no katak medida ne’ebé hala’o agora mak apreensaun ba evidénsia sira.Nia dehan katak medida hirak ne’e iha objetivu atu proteje ijiene públika no imajen di’ak ba kapitál, tanba ne’e ajente ekonómiku no komunidade sira tenke kumpri regra ne’ebé iha.







