
Komunidade rurál iha Suku Luka, Postu-Administrativu Viqueque, Munisípiu Viqueque, kontinua enfrenta dezafiu atu hasa’e produsaun agríkola tanba limitasaun infraestrutura no ekipamentu modernu.
Xefe Suku Luka, Manuel Gomes, hateten katak agrikultór sira iha área rurál sei preokupa atu aumenta produsaun, tanba kondisaun apoiu ba atividade agrikultura sei menus.
“Se iha sistema irrigasaun ne’ebé di’ak no apoiu mekanizasaun, agrikultór sira bele halo plantasaun ho regulár no aumenta kolleita,” dehan Manuel Gomes iha nia servisu fatin, Suku Luka, Viqueque.
Nia akresenta katak infraestrutura hanesan sistema irrigasaun bele asegura rai agríkola la depende de’it ba udan, no katak ida-ne’e importante atu garante produsaun kontinua durante tinan tomak.
Nia informa katak antes ne’e Ministériu Agrikultura, Pekuária, Peskas no Florestas (MAPPF) fornese ona mákina modernu hodi kuda no ko’a hare, maibé ekipamentu refere seidauk sufisiente tanba utilizadór barak. Nia dehan katak sistema irrigasaun mós presiza hadia, tanba bee la tama ho di’ak ba natar.
Hatán ba preokupasaun refere, Ministru MAPPF, Marcos da Cruz, hateten katak esforsu governu dadaun ne’e foka ba dezenvolvimentu infraestrutura agrikultura nian, liuliu sistema irrigasaun iha área oioin iha territóriu nasionál.
“Infraestrutura sira-ne’e importante tebes, tanba bele garante fornesimentu bee kontinua ba natar, nune’e agrikultór sira bele aumenta produsaun no la depende de’it ba udan,” dehan Ministru Marcos.
Nia esplika katak infraestrutura irrigasaun balun remata no funsiona ona, hanesan iha Bee-Bui, Carau-Ulun, Lari-Sula, Buluto, Bee-Masi, Maliana 1, Oebaba, Raibere no Oecusse, ne’ebé fó ona benefísiu diretamente ba agrikultór sira.
“Governu mós kontinua halo konstrusaun ba projetu irrigasaun foun iha área sira hanesan Maliana 2 iha fronteira, Uatolari no Vemasse iha Baucau, irrigasaun Sahe iha Manatuto, nomós projetu iha Zumalai. Projetu hirak-ne’e espera bele finaliza tuir tempu atu hatán ba nesesidade komunidade agrikultór sira,” nia dehan.
Nia afirma katak aleinde dezenvolvimentu infraestrutura, modernizasaun setór agrikultura mós sai prioridade governu nian, liuhusi distribuisaun ekipamentu agrikultura hodi fasilita servisu agrikultór sira.
“Governu distribui ekipamentu agrikultura modernu hanesan tratór, mákina kuda hare no mákina ko’a hare ba agrikultór sira iha munisípiu hotu-hotu. Inisiativa ida-ne’e konsidera importante atu aumenta produtividade no efisiénsia servisu agrikultura, hodi hamenus tempu no kustu produsaun,” nia akresenta.Nia salienta tan katak Timor-Leste hanesan nasaun foin dezenvolve presiza aprende no kolabora ho nasaun seluk ne’ebé iha ona esperiénsia, atu nune’e bele aselera dezenvolvimentu setór agrikultura no pekuária.







