
Deputadu iha Parlamento Nacional, Manuel Hanjam Noronha hatete, postu saúde Ferik Sare iha Postu-Administrativu Alas, Musipiu Manufahi, menus médiku no laiha sala maternidade, tanba ne’e populasaun rasik husu governu liu-liu Ministériu Saúde (MS) atu toma atensaun.
Nia sublinha, problema ne’e bele halakon objetivu nasional ba garante asesu servisu saúde ba ema hotu, tanba ne’e husu MS atu halo mapeamentu nasional kona-ba nesesidade real ba kada postu saúde, no estabelese planu distribusaun pessoal saúde ne’ebé justu, inklui sistema rotasaun ba profisionál iha rai-laran.
“Ami mós ba haree sentru saúde ne’ebé mak iha Ferik Sare iha ne’ebá atu hatete katak totál populasaun ne’ebé asesu postu saúde ne’e populasaun iha área ne’ebá besik rihun 3 mak iha ne’ebá,” Deputadu Hanjam dehan.
Nia akresenta, postu saúde refere iha de’it mak mediku ida no pesoál limpeza ida, mak durante ne’e halo atendendimentu iha ne’ebá, tanba ne’e nia husu ba MS atu haree problema ne’e ho sériu no rezolve lalais, labele husik de’it hanesan ne’e, tanba ema-nia saúde ne’e importante, presiza halo atendementu lalais bainhira hetan moras ruma.
“Komunidade sira husu liu-liu ba ministériu saúde atu bele koloka tan médiku ida nomós MS bele tau planu prioridade hodi aumenta tan sala maternidade ida. Ho razaun kuandu ita-nia inan feton sira ne’ebé atu partus lori mai postu saúde no depois hodi hein karreta lori mai sentru Saúde Alas ne’e kuandu tarde entaun iha feton sira tenke lori fila ba partus iha uma ka partus tradisionál,” nia hatutan.
Vise-Ministru Fortalesimentu Instituisionál Saúde, iha MS, José dos Reis Magno, rekoñese fasilidade saúde sira iha Timor-Leste barak mak sei menus profisionál saúde hanesan iha Postu-Administrativu Alas, Munisípiu Manufahi no fatin sira seluk, tanba ne’e ministériu sei kontinua buka solusaun hodi rezolve problema sira-ne’e.
Nia hateten, distribuisaun pesoal saúde seidauk balansu, area urbana no rurál liuliu iha suku laran, postu saúde atende populasaun barak, maibé la iha pessoal saúde ne’ebé sufisiente.
“Loos duni, ami mós akompaña hela, ita-nia profisionál saúde sira ne’ebé mak rejime kareira espesial ne’e presiza atu koloka tan, bá fasilidade saúde kuidadu primaria sira iha ita-nia rai, la’ós iha de’it Alas de’it mais ba iha munisípiu, postu administrativu, suku mós hanesan,” afirma Vise-Ministru Fortalesimentu Institusionál Saúde, Magno iha Largo Lecidere, Díli.
Nia dehan, nesesariu tebes tau profisionál saúde iha fasilidade súde sira hodi bele fó atendimentu ba komunidade sira, maibé postu balun hetan de’it enfermeiru ida ka rua no presiza atende populasaun barak, ne’e afeta tempu ba pasiénsia hetan tratamentu, nomós impaktu ba kualidade servisu.
“Tuir loos kada postu saúde ida tenke iha pesoal saúde na’in-tolu hanesan ne’e, Enfermeiru ida, Partera ida no Médiku ida atu nune’e bele halo servisu ho lais no di’ak liu tan, maibé iha tinan ida-ne’e Ministériu Saúde iha ona vaga lubuk ida mak mamuk hela, ita la bele priense, maibé neneik ita hahú priense ba vaga sira-ne’e,” nia esplika.Nia hatutan, MS halo esforsu atu oinsá implementasaun ba funsionamentu fasilidade saúde sira liu-liu, ba iha kuidadu saúde primária iha nivél sira bele la’o ho di’ak.







