Autoridade de Inspeção e Fiscalização da Atividade Economia Sanitária e Alimentar (AIFAESA) sei regula negosiante sira ne’ebé faan hahan iha dalan ninin, tanba durante ne’e sira hetan de’it autorizasaun husi Seguransa Alimentar Munisípiu Dili (SAMD) nian hodi faan hahan iha dalan.
Diretora Departamentu Planu Operasional (DPO) iha AIFAESA Josefina Clarinha dehan, durante ne’e negosiante sira faan hahan iha dalan ninin hodi sustenta sira-nia familia, maibé Aifaesa buka meiu bele koopera ho sira atu bele halo kontrola ba sira-nia negósiu ne’e.
“Infelismente ita-nia negosiante sira ne’ebé faan hahan iha dalan ninin ne’e sira uza hela lisensa ne’ebé mak sira hetan husi servisu munisipál nian, tanba ne’e ami sei halo kontrola ba sira-nia negósiu ne’e,” dehan Diretora DPO Clarinha iha nia servisu fatin Matadouro, Díli.
Nia hatutan, servisu ne’e haree ba sira ne’ebé mak halo negósiu ho la iha lisensa, tanba ne’e AIFEISA sei halo koordenasaun ho seguransa alimentar sira, hodi halo kontrola.
“Ami sei halo kooperasaun ho SAMD, atu nune’e bainhira ami tun ba halo atuasaun ba negosiante sira-ne’e, ami bele atua tuir saida mak dehan ami bele halo, tuir lei ne’ebé mak iha,” nia afirma.
Nia dehan, aihan sira ne’ebé mak faan iha dalan ninin ne’e tenke haree husi fatin no ne’ebé mak sira halo negósiu ne’e.
“Ita haree husi fatin tau hahan ne’e, tanba bele fó impaktu ba ita-nia saúde, depois área ne’ebé mak sira halo negósiu ba ne’e mós iha loos dalan públiku, ho nune’e ita tenki halo kontrolu oinsá bele uza fatin ne’ebé mak dignu hodi tau hahan ba, labele uza de’it toples boot tau etu hodi ba faan ona, ida-ne’e la di’ak,” nia esplika.
Iha fatin ketak negosiante Marcelo Pinto hateten, deside halo negósiu hodi faan hahan, tanba hetan lisesa husi SAMD.
“Durante ne’e SAMD nian mai halo hela kontrola ba ami-nia negósiu ne’e, tanba ne’e la iha problema ida, bainhira sira atu hapara ami-nia negósiu ne’e entaun sira mós tenke hanoin didiak lai, tanba ami durante ne’e faan hahan iha ne’e kleur ona no ami-nia moris mak ida-ne’e ona,” nia dehan.
Iha fatin ketak Akademista Mariano dos Resi husi Universidade da Paz (UNPAZ), Departamentu Saúde Públika hateten, negosiante sira ne’ebé faan haan iha dalan ninin ne’e presiza duni atu regula labele husik de’it hanesan ne’e.
“Ita husu atu labele ba hapara sira-nia negósiu ne’e, maibé ita ba atu oinsa bele regula sira faan hahan iha dalan ninin ne’e oinsa, tanba ita haree sira-nia fatin faan ne’e ita haree ladun ijiene, dala ruma hahan ne’e loke deit, karreta motor halai liu rai rahun bele tama, tanba ne’e ita presiza organiza sira oinsa bele faan hahan ne’e mak bele iha ijiene,” nia dehan.Nia hatutan, negosiante sira-ne’e, sira-nia moris mak ne’e ona, maibé presiza regula sira, atu nune’e bele di’ak, selae mak hahan sira-ne’e ema konsumu bele fó impaktu ba ema nia saúde.
