Diretor Ornagizasaun Non Governmental (NGO) Fundasaun Dezenvolvimentu ba Futuru (FUNDEF) Carlos Moniz Goncalves hateten violasaun seksual dala barak akontese ba labarik feto ho minoridade, jovens no ferik sira tanba falta de informasaun tanba ne’e nia parte sei fo treinamentu ba joventude sira kona ba oinsa bele prevene violasaun sexual nune’e labele akontese tan iha futuru.
“Ami nia hanoin fo treinamentu ne’e ba joventude sira atu bele halo prevensaun ba violasaun seksual ba sira nia an no komunidade ho objetivu la’os atu hapara maibe atu redus numeru ne’ebe iha.
treinamentu ne’e importante tebes ba juventude sira tanba dalabarak juventude mane sira sempre halo violensia hasoru feto,” dehan Diretor Gonsalves, semana kotuk (21/02) bainhira fo hela treinamentu ba joventude sira iha Sede Suku Bairo Pite, Dili.
Diretor ne’e hatutan, razaun hili suku Bairo-Pite (BP), tanba bazea realidade akontese duni vioasaun sexual iha suku ne’e laran, e ho treinamentu ne’e, sira bele habelar liu tan informasaun ba jovens sira seluk.
“Kona ba numeru ami seidauk hatene klaru tanba ne’e segredu, maibe maioria violasaun sexual mosu tanba falta de informasaun no konesementu,” nia katak.
Tuir nia, materia ne’ebe partisipantes sira hetan iha treinamenntu ne’e mak hanesan definisaun violasaun seksual, saida mak violasaun seksual no definisaun tuir lei.
Iha lidun seluk Projec Officer FUNDEF, Gregorio Mau Susu, hateten hasa’e kapasidade juventude iha komunidade nia le’et kona ba violasaun seksual no igualidade jeneru ne’e estrategia diak ne’ebe Caritas Australia iha atu supporta parseiru hodi implementa tanba juventude no komunidade presiza hatene informasaun konaba violasaun seksual liu-liu komunidade iha baze.
“Tuir ita nia analizasaun katak dalabarak violensia seksual akontese iha ne’ebe deit liu –liu iha area rurais no cidade tanba falta informasaun entau dalan ne’ebe Caritas Australia uza atu habelar informasaun mak liu husi parseiru sira tanba parseiru mak sai hanesan liman no ibun Caritas Australia nian atu habelar informasaun iha baze,” dehan Mau Susu.
Iha oportunidade hanesan juventude Suzi Guterres, sente kontente no apresia tebes ho treinamentu ne’e tanba aumenta sira nia konesementu kona ba violasaun sexsual.
“Hau apresia tebes ho oportunidade ne’e, hau pesoalmente hau pronto atu habelar informasaun ne’e ba kolega juventude sira ne’ebe lahetan oportunidade no komunidade iha bairo laran katak violasaun seksual mak halao relasaun seksual ho obriga, ameasa no hatauk,” dehan Guterres.
Treinamentu ne’e hetan partisipasaun maximu husi juventude sira (feto no mane) iha suku Bairo Pite iha Aldeia 32 kada aldeia ida ema nain ida no durasaun ba treinamentu ne’e loron hat iha grupo rua katak grupo ida ema nain 20 sei uza loron rua, organiza husi FUNDEF hetan supporta husi Caritas Australia ho osamentu montante $5 Mil kada sosiedade sivil hodi implementa programa treinamentu ne’e.






