Orsamentu Jeral do Estadu (OJE) 2012 hamutuk 1,7 milioens Dolar Amerikanu ne’ebe aprova tiha ona iha Parlamentu Nasional hodi aloka ba dezenvolvementu rai laran sei fo impaktu ne’ebe positivu ba ekonomia macro no micro iha rai laran.
“Fundamentalmente osan ida ne’e hare’e didiak ba dezenvolvementu ne’ebe ke bo’ot la halimar. Dezenvolvementu iha kategoria 2 ida mak capital, dezenvolvementu ne’ebe ke ministeriu uza rasik e capital dezemvolvementu mos engloba katak inklui mos fundu infrastruturas nian. Sei hanesan ne’e buat hotu-hotu la’o diak karik iha impact iha macro ekonomia significante katak ekonomia ida global estadu nian tomak,” hateten Deputadu Manuel Tilman, KOTA, iha plenariua Parlamentu Nasional, Dili, semana kotuk (04/01).
Kona fali ba impaktu ba Micro Ekonomia iha rai laran, ekomonomi produz hosi empreza kik ka familia nian, Deputado Tilman hanoin katak impaktu OJE 2012 sei minimu liu.
“Osan bo’ot ne’ebe infrastutura nian ne’e kapital dezenvolvementu nian ne’e iha impactu ruma iha micro ekonomia, hau hanoin sei la fo’o barak ida, tanba sa’a? Tanba osan ida ba capital de dezenvolvimentu ho infraestutura ne’e halai hotu ba liur,” preokupa Deputadu Tilman.
Nia hatutan liu tan katak iha rai laran laiha osan dispunivel atu gasta tanba banku tolu hosi hat iha rai laran estranjeiru nian, ida mak Timor nian maibe ne’e laiha ossan dispunivel atu gasta iha nasaun laran.
“Depois familia sira mos laiha osan normalmente osan sira ne’ebe ba capital de dezenvolvementu ba kompanhias mas kompanhia bo’ot la’os unipesoal-unipesoal,” haktuir tan Deputado Tilman.
Entretantu tuir Deputadu Francisco Branco, FRETILIN, katak nia preokupasaun halai liu ba kapasidade absorsaun iha rail laran tanba kapasidade sei minimu liu.
“Wainhira ita hare kona ba Macro ekonomia, ita hare mos kona kapasidade obsorsaun. Ita nia kapasidade ne’e minimu liu atu tahan ita nia osan iha rai laran, entaun bainhira ita investe osan barak liu ita nia kapasidade menus, nia provoka inflasaun entaun saida maka akuntese ema ne’ebe kbi’it laiha sira sai vitima fali,” deputado Branco dehan.
