Ministra da Saúde interina no atual Vice Ministra Asuntu Kuidadu Saúde Primaria, Doutora ÉliaA. A. dos Reis Amaral hateten tinan ida ne’e 2019 tau ona osan $30 mil atu harii uma hakmatek iha munisipio nen (6), hodi fo espasu ba profesionais saúde sira fo atendimentu ne’ebe dignu no seguru ba vitima Violensia Bazeia ba Jeneru.

Nia dehan munisipio sira ne’e maka hanesan Baucau, Viqueque, Lautem, Bobonaro, Ermera no Manufahi. Nia haktuir uma hakmatek ne’e sei harii besik ospital sira atu bele fo atendimentu ne’ebe diak liu ba vitima sira.
“Ami tenta hela iha kategoria kapital dezenvolvimentu nian ne’ebe agora dadaun iha prosesu nia laran, espera fin do Novembru bele hahu halo konstrusuan ba fasilidades saúde sira, liu-liu uma hakmatek,” nia hateten bainhira halo audensia publika ho komisaun F iha parlamentu nasional.
Nia dehan orsamentu jeral do estado 2019 ba setor saúde hamutuk $45 milloens resin ba kategoria salario no vensimentu, bens servisus, transferensia publika, kapital minor, kapital dezenvolvimentu. Nia hatutan ezekusaun orsamentu to’o ona 74.8% tanba kategoria kapital dezenvolvimentu barak sei iha prosesu aprovizionamentu, liu-liu atu melhora fasilidade saúde sira.
Nia informa orsamentu fiscal 2020, ministerio da saúde propoin $59 milloens resin ba kategoria salario no vensimentu, bens servisu, kapital minor, transferensia publika no kapital dezenvolvimentu ne’ebe sei bo’ot liu tanba atu harii postu saúde no rehabilitasaun ba fasilidade saúde sira.
Iha parte seluk, deputada Maria Angelina Sarmento hateten koalia kona ba violensia bazeia ba jeneru, liu-liu violensia domestika la to’o deit iha lei, maibe presiza halo transformasaun ba mentalidade ema nian.
Nia dehan parlamentu, liu husi Grupo Mulher Parlamentar (GMPTL) sei hamosu rezolusaun ida hodi ejiji governu atu kria politika no kondisoens sira hodi kombate diskriminasaun sira hasoru feto no labarik.
“Parlamentu nasional, liu husi GMPTL kontinua halo sosializasaun no konsensializasaun atu implementa lei ne’ebe iha ona no oinsa atu alkansa transformasaun mentalidade,” nia hateten.
Nia konsiente katak servsiu ida ne’e presiza tempu ne’ebe naruk atu atinji, maibe tenke esforsu makas atu feto no mane bele kontribui positivamente no ativamente iha prosesu dezenvolvimentu.







