
Membru Parlamentu Nasional apresia ba servisu xefe suku sira (iha 442 sukus), iha 13 distritus, tanba sira nia servisu la’o ho efisiensia no efikas durante ne’e, maske ho limitasaun ne’ebe iha.
Deputadu Manuel Gaspar da Silva Soares, hateten durante ne’e komunidade sira kestiona maka’as liu kona ba servisu xefe suku sira nian dehan la los.
“Sira labele toma inisiativa mesak sein kria kondisoens, hau akompanha sira nia servisu durante ne’e efisiensia no efikas,” Deputadu Soares dehan, iha Parlamentu Nasional.
Nia dehan, nudar reprezentante povu iha uma fukun Parlamentu Nasional (PN), presiza tun to’o iha baze, hodi halo fiskalizasaun.
“Hau kuandu tun ba baze, hau akompanha ita nia lideransa komunitariu sira ne’e, sira servisu masimu tuir sira nia kapasidade ne’ebe mak iha,” Deputadu Soares gava.
Nia afirma tan katak,xefe suku sira hakarak servisu la’o to’o kilo metro 100, maibe tanba governu la kria kondisaun, entaun halo sira la’o to’o kilo metro 50 deit.
“Ita la bele fo sala ba ita nia xefe sukus, tanba buat hotu-hotu mai husi leten mak sira foin bele la’o tuir,” Deputadu Soares dehan.
Entretantu Xefe Suku Kaikoli, Hipolito Marques Sarmento, dehan nia simu mandatu iha loron 19 Dezembro 2009 to’o mai agora nia konsege hadia’a sede suku no mos baleta iha Kai-koli.
“Oituan ka barak hau halo ona,agora iha 2013 estrada mos komesa lao,”Xefe Sarmento informa.
Xefe suku ne’e afirma katak,iha nia mandatu ne’e mos nia konsege resolve direitu alizadu ,terseira idade no mos oan kiak sira .
“Hau iha hanoin buat barak mak atu halo iha suku ida ne’e maibe tuir governu katak laos ohin halo hotu kedas maibe ita halo neneik ita sei to’o iha ne’eba,”Sarmento katak.
Nia hateten,durante ne’e nia sempre simu preokupasaun oi-oin husi komunidade sira maibe preokupasaun hirak ne’e sempre hato’o ba iha governu maibe la iha resposta.
“Hau nia preokupasaun tuir mai mak hanesan be’emos ba sira mak sidauk iha ,ida ne’e hau sei planu no fatin lixu hau sei tenta,”Sarmento informa.
Relasiona nia mandatu ne’ebe mak sei remata iha 2015 xefe suku ne’e dehan, la signifika katak nia rejolve hotu ona preokupasaun komunidade sira nian maibe mandatu foun(xefe suku foun) ne’ebe mak tuir mai bele hatutan hodi kompleta diak liutan.
Nia sublina tan katak, iha 2015 komunidade Kai-koli nafatin fo konfiansa ba nia,nia mos prontu atu kontinua avansa ba oin.
“Iha 2015 mak sira la hili hau hau mos tenki hamutuk fali ida foun atu halao nafatin ba servisu komunidade,”nia hato’o.
Iha sorin seluk Diretor Jeral Sekertariadu Tekniku Administrasaun da Eleitoral (STAE) ,Acilino Manuel Branco hato’o katak, STAE seidauk prepara nia tekniku, tanba sei kleur.
“Agora dadaun ita seidauk iha serteza kona ba ida ne’e,” Diretor STAE ne’e katak.






