Organizasaun Judicial System Monitoring Program sujere ba Parlamentu Nasional atu kria lei espesifiku ida kona ba insestu nian nune’e bele trata asuntu insestu,liu-liu fo protesaun ba vitima sira ne’e.
Diretor Exekutivu Judicial System Monitoring Program (JSMP), Luis Oliveira Sampaio dehan, sira sei halo aprosimasaun nafatin ba instituisaun relevante, liu husi debates publiku sira atu fanun ema hotu, tau fo hanoin no atensaun ba asuntu ida ne’e tanba durante ne’e vitima sira la hetan protesaun ne’ebe diak.
“Ate agora ami seidauk rona reasaun ruma husi Ministeriu Justisa no Parlamentu Nasional maibe ami sei kontinua koalia asuntu ida ne’e,” dehan Diretor Ezekutivu JSMP, Luis Oliveira Sampaio, foin lalais, iha Colmera, Dili.
Nia dehan, iha opsaun rua atu hare ba asuntu ida ne’e, primeiru Parlamentu Nasional (PN) bele kria lei insestu nian bazeia ba realidade ne’ebe iha, ou altera deit Kodigu Penal atual ne’ebe koalia espesifiku ba asuntu insestu, tanba nia implementasaun durante ne’e la fo protesaun ba vitima sira.
Diretor JSMP ne’e mos rekonese katak, iha kazu insestu balun mak durante ne’e hetan duni kondenasaun tinan hitu husi tribunal no tinan 16 ba kazu violasaun seksual no abuzu seksual, maibe diak liu kria lei espesifiku insestu nian.
Entretantu Koordenadora Uma Mahon Forum Komunikasaun FetoTimor Lorosa’e (FOKUPERS), Judit Ribeiro da Conceicao konfesa katak, durante ne’e laiha duni protesaun ne’ebe diak ba vitima insestu sira tanba la aplika prizaun preventive ba suspeitu sira no vitima sente la seguru.
“Kazu insestu ne’e sai dilema bo’ot ba ami tanba bainhira ami halo reintegra vitima ba familia sira lakohi simu vitima, ho razaun sira iha relasaun metin no besik, nune’e mos suspeitu ne’ebe sei livre,” dehan Coordenadora Ribeiro.
Iha parte seluk, Prezidente Grupu Feto Parlamentar Timor –Leste (GMPTL), Deputada Josefa Alvares Soares hateten, iha lei Kodigu Penal haforsa husi lei Violensia Domestika la admite aktu ida ne’e tanba ne’e krime, maibe akontese nafatin tanba laiha seriadade atu implementa lei ne’ebe iha ona.
Alem de ne’e, nia dehan aktu ida ne’e akontese tanba kondisoens familia ne’ebe ladun diak.
“Hau hanoin ita implemeta lai ida ne’eba foin hare fali atu kria tan lei espesifiku,” dehan Deputada Soares.
