

Tuir Diretor Ezekutivu Asosiasaun HAK, Rogerio Viegas Vicente katak to’o ohin loron estadu Japaun seidauk hatudu komitmentu hodi rekonese vitima Jugun-Ianfu ne’ebe halo husi sira nia military sira iha segundu guerra mundial (1942-1943), lakohi husu deskulpa ba vitima sira ne’e.
“Ami hanoin katak estadu Japaun laiha honestidade no la kumpri nia komprimentu dever hanesan estadu, ne’ebe respeita ba prinsipiu estadu de direitu no norma internasional ne’ebe obriga estadu Japaun atu rekonese violasaun direitus humanus ne’ebe military Japaun komete liu –liu vitima sira iha Timor –Leste,” dehan Diretor HAK, Rogerio Viegas Vicente, (14/02), iha Farol, Dili.
Maske nune’e, nia dehan, HAK hanesan organizasaun ne’ebe luta ba direitus humanus sei nafatin enkoraja vitima sira hodi eziji ba estadu Japaun liu husi kampanha iha internasional atu kria politika ne’ebe diak bele fo apoiu direitamente hodi hadia kondisaun moris vitima no familia sira tanba sira nia kondisaun moris vulneravel tebes.
Diretor ne’e rekonese katak Timor oan, liu –liu inan feto no feto foinsa’e sira barak mak sai vitima Jugun-Ianfu ho forsadu husi military Japaun iha II guerra mundial, maibe HAK konsege identifika feto hamutuk nain 18 mak sai vitima atan ba seksual, e sira hirak ne’e ho idade ne’ebe avansadu. Husi numeru ne’e, nain sia mate ona.
Mesmu nune’e Diretor HAK apresia no kongratula estadu Timor-Leste ne’ebe halo ona intervensaun no apresiasaun ba relatoriu universal periodiku ne’ebe estadu Japaun hato’o ba Konselhu Direitus Humanus ONU nia iha tinan kotuk.
Iha ne’e nia afirma, estadu Timor –Leste husu ba Japaun atu foti medidas apropriadu hodi fo rekonesementu ba vitima violasaun direitus humanus ne’ebe komete husi military Japaun.
Entretantu Prezidente Grupu Mulher Parlamentar (GMPTL), Deputada Josefa Alvares Soares lamenta tanba akontesementu violasaun direitus humanus iha tempu pasadu, liu-liu iha II guerra mundial ne’ebe komete military Japaun mai fali military Indonezia seidauk iha solusaun ne’ebe diak.
“Hau hanoin katak estadu Timor –Leste bazeia ba pedidu vitima nian atu halo negosiasaun ho estadu Japaun, oinsa atu bele tau matan ba vitima sira ne’e tanba balun sei moris hela,” dehan Deputada Soares.
Iha parte seluk, Sekretaria Estadu ba Promosaun Igualidade (SEPI), Idelta Maria Rodrigues katak governu seidauk bele fo atensaun hotu maibe iha komitmentu atu hare kestaun sira ne’e tanba ne’e agora dadaun tau prioridade liu ba protesaun feto Timor.
“Hau hanoin katak koalia kona ba vitima agresaun military Japaun no Indonezia nian governu sei fo atensaun maibe to’o agora ita sei hare hela lei reparasaun,” dehan SE Rodrigues.






