Hafoin fulan sia tuir formasaun kona ba programa dezenvolvementu rural no promosaun ba igualidade jeneru, hodi hasa’e sira nia kapasidade no abilidade iha vida negosiu, Ajensia Dezenvolvementu Timor-Leste (ETDA) fo rekonesementu hodi fahe sertifikadu ba formador hamutuk 333, iha Distritu Liquisa.
“Ohin loron importante ba ita bo’ot sira, tanba hetan rekunesementu bo’ot ba servisu ne’ebe ita bo’ot sira halao durante fulan sia nia laran,liu-liu hasa’e imi nia abilidade negosiu nian tanba ita hatene ita nia komunidade iha area rural 99 pursentu moris ho vida agrikultor,” hateten Programa Manajer ETDA, Januario Mok, semana kotuk (30/03) iha serimonia enseramentu projetu pilotu, iha Distritu Liquisa.
Manajer Mok hatutan, programa ida ne’e realize ETDA servisu hamutuk ho Tuba Rai Metin (TRM) hodi oferese formasaun literasia katak aprende lee no hakerek no kursu finansas baziku halo kontas iha area ekonomia, merkado ria, oinsa harii negosiu ki’ik ho objetivu atu ajuda ba familia, joventude iha suku sia nia laran iha Distritu Liquisa.
Nia dehan, tempu formasaun remata ona agora tempu atu partisipantes sira implementa iha vida moris lor-loron atu hetan susesu iha futuru.
“ETDA sei nakloke ba ita bo’ot sira hanesan klientes, ami pronto fo kontribuisaun tuir ami nia kbi’it tanba papel ETDA atu dezenvolve rekursu umanu Timor oan atu hola parte iha dezenvolvimentu nasaun Timor –leste nian,” Manajer Mok katak.
Iha oportunidade hanesan Ministra Finansas (MF), Emilia Pires hateten programa literasia (lee, hakerek no kontas) sai fondasi ba dezenvolvimentu iha vida negosiu.
“Hau ohin rona ita bo’ot sira aprende literasia alende ne’e ita mos tenke hatene halo kontas, ita hatene buat rua ne’e ema sei la bosok tan, ita no ita mos bele buka hatene buat seluk atu dezenvolve negosiu ne’ebe ita iha, se ita lahatene lee, hakerek, no kontas ne’e problema bo’ot tanba ema bele bosok ita,” dehan Ministra Pires.
Tuir Ministra Pires, iha tempu uluk laiha oportunidade atu komunidade sira tuir formasaun, atu involve an iha vida negosiu tanba ne’e husu partisipantes sira atu aproveita oportunidade ne’e ho diak.
Ministra Pires mos fo parabens ba Organizasaun TRM no ETDA no Fundeso nudar doador tanba programa ne’e la’o ho susesu ho razaun imposivel halo servisu hetan deit pursentu rua, e ministra sei koalia ho banku para hatun jurus hodi hala’o servisu iha kompania ki’ik sira ne’ebe iha hanesan TRM implementa dadauk ona.
Nia hatutan liu katak Timor –Leste nasaun ne’ebe riku tebes maibe kiak mos barak tanba Timor-Leste lahatene halo jastaun ba riku soin ne’ebe iha tanba ne’e iha osan laos nia riku maibe ema riku bainhira kakutak lao katak matenek no iha kuinesementu tanba ne’e laiha ema ida naok husi ita.
“Hau hanoin iha uluk rezistensia ema rihun ba rihun sei la aprende hakerek no le maibe afinal realidade kontrario tebes komunidade lubuk ida husi distritu Lequisa konsege ultra paza nakukun ba fali naroman, ema ne’ebe hatene hakerek nia bele dada mundu ne’e besik,” dehan administrador distritu Lequisa, Domingos da Conçeicão dos Santos ho kontente.
Iha parte seluk, partisipantes, Leonita Piedade hateten katak formasaun ne’ebe sira hetan durante tinan ida ho balun pronto atu implementa iha suku hodi dezenvolve negosiu ki’ik ne’ebe sira iha no promove produtu ne’ebe distritu ne’e iha.
“Formasaun ne’e importante tebes mai ami atu ami atu oinsa ami bele halao negosiu ki’ik iha ami nia moris liu-liu ami nia familia,” dehan partisipantes.







