“Uluk ita nia kafe nasaun barak mak gosta tanba morin, maibe agora monu iha merkadu internasional tanba kualidade ladun diak,” hateten Ministru Goncalves, bainhira partisipa iha lansamentu Programa Dezenvolvementu Rural da-hat (RDP IV) nian, iha Ministeriu Agrikultura e Peska (MAP) Comoro,Dili.
Tuir Ministru Goncalves, presiza fo kapasitasaun ba agrikultor (kafe nain) sira, nune’e bele mantein kualidade kafe Timor nian.
Ministru ne’e hatutan, Timor-Leste iha potensial bo’ot atu produs kafe ho kualidade ne’ebe diak.
“Tanba ne’e prosesu kapasitasaun ne’e importante tebes tanba Timor-Leste iha potensial atu halo esportasaun ba liur,” Ministru Goncalves dehan.
Ministru afirma, nasaun ne’ebe halo ona esportasaun kafe Timor nian mak hanesan Cina 90%, Brazil, Estadus Unidus da Amerika, Portugal no nasaun Afrika balun ne’ebe koalia lian Portugues.
Entretantu Carlos Freitas, nudar Exstensionista e mos hanesan Kordenador iha Distritu Ermera hateten, kualidade kafe Timor tun tanba impaktu husi mudansa klimatika ne’ebe akontese iha tinan kotuk no mos tanba falta de manutensaun.
“Kafe kuandu atu hetan kualidade diak tenke iha udan been no loro manas ne’ebe nato’on, labele malirin liu ka manas liu,normal,” informa Kordenador Exstensionista Freitas.
Hanesan Exstensionista, sira mos fo hanorin ona ba iha agrikultor kafe nian, atu oinsa mak kuda kafe ne’ebe diak no hetan rezultadu diak.
“Ita tenke aparu ka tesi tiha sanak ne’ebe mate ka maran, nomos kafe fuan ne’ebe aat, ho nune’e kafe bele fo fuan diak no iha kualidade,” Kordenador Freitas afirma.
“Kafe kualidade mak bainhira ita hare kafe ne’e nian fuan nabilan los, kafe fuan isin los.”
Enkuantu total exstensionista ne’ebe oras ne’e hala’o hela servisu iha Distritu Ermera hamutuk nain 14.
Exstensionista ne’e espera katak ba future, kafe iha Distritu ne’e sei fo rezultadu diak no bele halo esportasaun ba nasaun seluk.
Iha fatin hanesan, Diretor Nasional Dezenvolvementu Agrikultura, Januario Marcal katak setor kafe importante tebes e Exstensionista lubuk ida mak kobre ona iha Distritu ne’ebe produs kafe.
“It abele dehan Exstensionista 100 e tal mak iha area kafe, hanesan iha Distritu Ermera, Manufahi, Ainaro, Aileu no Bobonaro parte Sub-distritu Lolotoe nian,” Diretor Marcal dehan.
Nia hatutan, Exstensionista hirak ne’e mak sei akompanha agrikultor kafe nian, hanorin sira oinsa mak bele hetan kafe ho kualidade diak.
