Tuir Xefe Departamentu Diresaun Formasaun e Edukasaun Sekretaria Estadu Promosaun ba Igualidade (SEPI), Maria Filomena Babo Martins katak SEPI to’o agora dadaun seidauk iha programa especial ida ba feto prizioneirus sira iha Prizaun Gleno maibe kontinua fo treinamentu kona ba kontrola hirus atu sira bele refleta an.
“Ami durante ne’e hare ba programa jeral, ami husi SEPI seidauk iha programa especial ida ba feto prizioneiru sira maibe programa ne’ebe durante ne’e ami halo mak programa angry manage katak oinsa atu kontrola hirus ne’e mak durante ne’e ami fo hela treinamentu ba prizioneiru feto iha prizaun Gleno distritu Ermera,” dehan Filomena, semana kotuk (16/02) iha nia knar fatin Palacio do Governu.
Nia hatutan, programa ne’e hanesan programa kontinuasaun husi governu anterior nia tempu hodi fo treinamentu ba prizioneirus (feto no mane) sira iha prizaun Gleno no Becora atu oinsa mak sir abele maneja sira nia hirus.
“tanba hirus ne’e iha grau (tahap), husi hahu hirus to’o iha ne’ebe koko atu halo violensia hasoru ema seluk. Klaru feto ida kuandu hirus la’os oho kedas ka hahalok ne’ebe afeita kedas ema ida maibe iha prosesu ne’ebe naruk,” nia katak.
Tuir avaliasaun ne’ebe eqipa SEPI halo katak treinamentu ne’e fo duni vantajen diak ba prizioneirus sira iha prizaun Gleno tanba sira rekuinese katak karik treinamentu ne’e fo sedu sira sei latama iha prizaun.
Tuir dadus ne’ebe iha katak total feto maluk hamutuk nain 10 mak agora iha prizaun Gleno tanba komete krime violensia domestika katak defende aan husi la’en ikus mai la’en mate no balun mos oho oan bainhira moris.
Entretantu tuir membru Grupu Feto Parlamentar Timor-Leste (GMPTL), Maria Fernanda Lay, katak ho treinamentu kontrola hirus deit sei lato’o, maibe presiza buka hatene konflitu nia hun tanba sa konflitu ne’e akontese.
“Tanba nudar feto ida sira rasik lakohi halo violensia, alende ne’e iha mos kestaun importante ida mak presiza hare programa pakote de reintregasaun para prizioneiru sira liu-liu ba feto bainhira livre sira bele tama iha sosiedade nia le’et atu hala’o nia moris lor-loron hodi sustenta nia familia karik lakon nia la’en,” Deputada ne’e dehan.
Kona ba karik GMPTL mos iha programa ruma ba feto prizioneirus sira ne’e, Deputada Lay hatan
“Ami (GMPTL) laiha programa espesifiku tanba ami iha ne’e ami nia funsaun halo legislasaun, fiskalizasaun, se ami hala’o programa sira ne’e, se mak halo fiskalizasaun entau programa sira ne’e bele mai husi Sosiedade Sivil, Igreja no Rede Feto rasik atu implementa treinamentu ne’ebe feto prizioneiru sira presiza,” nia dehan tan.
