Komunidade Suku Tirilolo, Subdistritu Baucau Vila, Distritu Baucau, desde okupasaun Indonezia to’o ohin loron kontinua sosa bee kada bidon ida ho folin dolar ida (US$1).
Tuir Xefe Suku Tirilolo Ricardo Ernesto Belo katak bairro sira ne’ebe la hetan asesu ba bee moos mak hanesan Caicidu, Parlamentu, Lialai Lesu, Lutu Mutu, Vila Nova (RSS) Watulete, Marabubu, Bugaite no Osso-ua.
“Ami hato’o ona preokupasaun ne’e ba SAS [Servisu Agua no Saneamentu] Baucau atu tau matan no bele fornese bee ba komunidade ne’ebe durante ne’e la asesu be mos,” hateten Xefe Ernesto Belo, iha nia hela fatin Tirilolo, iha Baucau, foin lalais ne’e.
Tuir dadus ne’ebe Xefe Suku iha, total uma kain ne’ebe la asesu ba bee moos hamutuk 948 ho total ema hamutuk 4,720.
Xefe Belo haktuir tan katak bairro hanesan Caicido, Parlamentu, Lialai Lesu no Osso-ua wainhira tempu bai-loro komunidade sira tenki ba kuru bee iha tasi ibun to’o iha sira nia hela fatin ho nia distansia 7 km maibe tempu udan komunidade sira utiliza deit udan been ba sira nia nesicidade uma laran nian.
Enkuantu Matias Sarmentu nudar kondutor tanki ne’ebe tula bee hodi komunidade sira sosa hateten durante ne’e sira fa’an bee ho razaun atu ajuda maluk sira ne’ebe iha area urbana no rurais ne’ebe la asesu bee moos.
“Nune’e bele responde maluk sira nia nesesidade no preokupasaun iha tempo temporario nia laran,” Kondutor Sarmentu dehan.
Tuir nia, sira fa’an kada bidon ida ho folin dolar ida tanba agora folin gazolina kada litruu ida US$1,25 no gazoel kada litru US$1 no selu taxa ba rai na’in iha Uai–Lua, hodi diskonta selu ba kondutor no konjak sira hodi bele sustenta ba sira nia moris.
Entertantu Administradora Subdistritu Baucau, Rejina de Sousa, hatete la’os sira mesak mak la asesu ba bee moos maibe mos Merkadu Baucau Vila iha sintina maibe la uza tanba bee laiha.
“Ami monitoring hotu ona ba fatin sira ne’e maibe ne’e desizaun husi Governo mak sei deside,” hateten Administradora Subdistritu Sousa.
Nia hatutan tan katak komunidade sira ne’ebe la asesu ba bee moos ne’e tanba kondisaun fatin ne’ebe iha foho leten enkuantu bee iha deit kraik no bee labele dada sae ba leten.
Iha parte seluk Marciano C.R Belo, responsabel SAS iha Distritu Baucau hateten sira sei esforsu aan atu oinsa mak komunidade sira iha fatin hirak ne’e bele asesu ba bee moos.
“Iha 2012 ami sei esforsu a’an diak liu tan hodi servi povu iha area ne’ebe refere. Iha 2012 ba oin bee iha, esperansa katak ema hotu ne’ebe seidauk asesu bee moos bele asesu ona bee moos,” nia esperansa.
Responsavel SAS Belo hatutan bazeia ba Lei No 4/24 atu fahe bee ba area urbana ne’e sai hanesan responsabilidade SAS maibe area rurais ne’e responsavel no tama iha planu Xefe Suku, no SAS ba halo monitorizasaun no fasilita deit.






