Peska Ilegál Kontinua Iha Tasi Timor Tanba Kontrolu Menus 

0
3
Sekretáriu Estadu SEP, Domingos da Conceição dos Santos, hatetenAutoridade sira konsegue kaptura peskadór ilegal balun.

Sekretáriu Estadu Peskas (SEP) rekoñese katak peska ilegál kontinua akontese iha tasi Timor no sai preokupasaun boot ba governu, tanba kontrolu seidauk forte no katak iha fulan ikus ne’e, ró sira husi nasaun viziñu tama mai peska ilegál iha tasi Timor-Leste.

Sekretáriu Estadu SEP, Domingos da Conceição dos Santos, hateten katak impaktu husi atividade ilegál ne’e halo Estadu lakon osan boot no katak iha tinan kotuk, perda to’o USD 48 millaun, no iha tinan ida-ne’e de’it, to’o meadu tinan, perda ona besik USD 16 millaun.

“Autoridade sira konsegue kaptura peskadór ilegal balu, liuliu husi Indonézia. Embarakasaun sira ne’ebé kaptura, inklui sira ho karga ikan to’o tonelada sia (9), agora tama iha prosesu judisiál. Sasan sira-ne’e ita leilaun no rendimentu tama ba kofre Estadu,” dehan Sekretáriu Estadu SEP Domingos iha Salaun MAPPF, Comoro, Díli.

Nia dehan katak governu mós kontinua reforsa koordenasaun entre ministériu relevante sira no katak iha reuniaun Konsellu Ministrus, Primeiru-Ministru fó orientasaun ba Ministériu Defeza, Ministériu Interior no Ministériu Transportes no Telekomunikasaun atu prepara ekipamentu ne’ebé avansadu liu hodi aumenta kontrolu iha tasi.

“Autoridade Marítima Nasionál, ne’ebé kompostu husi Komponente Navál, Polísia Marítima no Diresaun Peska, iha responsabilidade atu monitoriza no fó relatóriu kona-ba atividade peska ilegál, maibé kapturasaun direta ba peskadór ilegál depende ba instituisaun seguransa sira,” nia esplika.

Nia husu komunidade, liuliu peskadór sira, atu respeita lei peska no proteje rekursu tasi, tanba peska ilegál la’ós de’it estraga ambiente mariña, maibé mós hamosu prejuízu ekonomia ba rai.

Nia salienta katak kolaborasaun entre governu no komunidade importante tebes atu asegura sustentabilidade rekursu tasi ba futuru.

Iha parte seluk, peskadór Armandino dos Santos husi Pantai Kelapa hateten katak kada loron sira haree ró Indonézia nian besik hela tasi Timor, maibé kalan sira tama mai kedas iha tasi Timor-Leste.

“Ami haree de’it, tanba sira uza ró boot, ami ho bero kiik la bele halo buat ida. Dala ruma ami tenta buka malu hamutuk, maibé bainhira ami besik, sira muda fila ba área Indonézia nian,” nia hateten.

Nia hatutan katak kalan ró barak mak tama iha área tasi hodi na’ok ikan Timor-Leste nian, maibé loron sira la’o hela iha tasi Indonézia nian no bainhira kalan ona, sira komesa book an tama mai iha tasi Timor-Leste.Armandino akresenta katak situasaun refere halo peskadór lokál sira sente injustisa, tanba maski rai riku ikan, maibé ema seluk mak kaer no tanba ne’e, nia husu governu atu tau atensaun maka’as liu ba kontrolu peska ilegál.