Julgamentu ne’ebe durante ne’e hala’o tantu ba labarik (kontra leis) no ema bo’ot hanesan deit (la diferente), tanba governu seidauk kria fatin no rekursu humanus ne’ebe spesifiku hodi halo julgamentu ketak iha tribunal.
Diretor Organizasaun Judicial System Monitoring Program (JSMP), Luis Sampaio hateten sistema julgamentu ba labarik sira durante ne’e hanesan deit ho ema bo’ot, laiha diferensia intermus tratamentu no perguntas.
Nia dehan, situasaun ne’e sai obstaklu bo’ot ne’ebe labarik sira hasoru durante iha prosesu julgamentu, tanba sira nia abilidade no konesementu seidauk bele responde ba iha perguntas sira.
“Konesementu juis sira nian ba situasaun labarik limitado, entaun sira halo perguntas ba labarik hanesan ba ema bo’ot,” nia hateten iha nia knar fatin Colmera, Dili.
Nia dehan, iha prosesu kazu balun involve labarik hanesan sasin ba inan aman nia kazu, dala barak juis sira koko atu komforta faktus sira iha inan aman nia oin, lolos labele tanba afeta ba labarik nia psikologia.
“Maske ita seidauk iha lei justisa juvenile no kodigu labarik, maibe estado tenke hanoin ona atu haketak julgamentu ne’ebe iha ligasaun ho labarik sira,” nia hatutan.
Alende ne’e JSMP mos preokupa kona ba labarik idade 16 ba leten ne’ebe agora dadaun iha prizaun dadur hamutuk ho ema bo’ot sira.
Tuir nia, Timor –Leste presiza iha sentru interamentu ida ba labarik sira ne’ebe komete krime, atu sira bele rekopera intermus mentalidade no psikologia atu sira labele sai kriminozu iha futuru.
Tanba lei la kondena labarik sira ne’ebe komete krime ho idade 16 mai kraik.
Iha tinan 2015, Ministru Justisa Ivo Valente, promete ona atu kria kondisaun (fatin no kapasitasaun ba rekursu humanus) atu fo asistensia justisa ne’ebe diak ba iha labarik sira ne’ebe konflitu ho lei.
No governu rasik identifika ona rai iha Tibar hodi harii sentru rehabilitasaun ba labarik (tinan 16 mai kraik ) sira ne’ebe konflitu ho lei atu halo rekoperasaun, maibe ministru hateten seidauk iha orsamentu.
