Xefe Departamentu Moras La hadaet Ministerio Saude, doutor Herculano Seixas do Santos, sujere ba Ministerio Komersio Industria e Ambiente (MKIA) atu hasa’e folin sigaru iha merkadu ba $10 kada masu.
Nia dehan, sira halo ona enkontru ho MKIA no Ministerio Finansas, maske seiduak iha desizaun ba presu sigaru iha merkadu, maibe lei premite atu hasa’e folin iha merkadu.
“Hakarak redus numeru konsumu sigaru, ita tenke hasa’e presu $10 ba leten kada masu, atu labarik sira labele fuma,” doutor Seixas hateten, iha Sentru Juvenile Taibessi, Dili.
Tuir nia, dalan ne’ebe efetivu atu redus numeru konsumu tabacco iha Timor –Leste mak hasa’e folin sigaru iha merkadu, tanba peskiza hatudu numeru fuma sigaru aas, tanba sigaru folin baratu.
Tuir peskiza Ministerio Saude tinan 2013 hatudu 50% labarik idade 12-17 mak fuma sigaru kada loron no 70% mane idade 17 ba leten mak fuma sigaru kada loron. Timor –Leste nasaun ne’ebe konsumu sigaru aas liu iha regiaun Asia.
Iha parte seluk, Diretor Organizasaun Unidade Joventude ba Progresu Comunidade, Euklidis Torrezao, konkorda ho inisiativa ne’e, atu prevene jerasaun foun husi moras perigu sira ne’ebe kauza husi sigaru.
“Ami nia hanoin hasa’e sigaru nia folin iha merkadu husi $1 ba $20 kada masu, tanba sigaru folin baratu entaun numeru ema fuma sigaru mos aumenta no susar atu halo prevensaun,” nia hateten.
Nia hatutan, kuandu sigaru folin hasa’e ona iha merkadu, konserteza ema sira iha osan barak mak fuma, labarik ki’ik sira labele ona fuma, tanba laiha osan atu sosa.
Entretantu joventude Ananias Sales, konkorda hasa’e folin sigaru iha e ne’e meus ne’ebe evetivu tebes hodi prevene moras kronika sira ne’ebe kauza husi sigaru iha Timor –Leste.
“Ne’e hanoin ne’ebe positive tebes, ita espera katak bele implementa duni iha treinu no tenke iha sistema kontrolu ne’ebe diak,” nia hateten.
