Vise Provedoria dos Direitus Humanus e Justisa (PDHJ), Jesuina Gomes, hateten sira nia ekipa fo ona formasaun kona ba asuntu boa governasaun ba diretores da eskolas inklui diretores inspesaun jeral do estadu.
Nia hateten, sosializasaun ne’e halo iha tinan 2013 no 2014 hafoin ida ne’e, kada instituisaun ida tenke hatama relatoriu no rekomendasaun, husi relatoriu ne’ebe iha, PDHJ nota katak instituisaun rua ne’e komesa iha ona konesementu klean kona ba asuntu boa governasaun no direitus humanus.
“Sira nia konesementu iha area boa governasaun ne’e aumenta 75%, iha inisiu ne’e 50% deit, ne’e hatudu rezultadu ne’ebe mak signifikativu tebes,” Vise PDHJ Gomes hateten, iha Dili.
Nia esplika, PDHJ bele identifika mudansa hirak ne’e, tanba antes formasaun sira prienxe uluk pree tes, atu hatene sira nia grau inisiu no konesementu ne’e to’o iha ne’ebe, nune’e mos hafoin formasaun fo fali post test hodi hatene sira nia progresu.
Nia hatutan, husi parte Ministeriu Edukasaun formandu sira barak liu profesores no inspektor eskolar sira, tanba sira nia papel importante tebes.
Iha parte seluk Inspektor Eskolar Munisipiu Manatuto, Amandio Soares, apresia ho programa formasaun ne’e, maibe iha difikuldade barak ba nia implementasaun.
Tuir nia, governu presiza hadia jestaun deslokasaun salariu, tanba profesores barak mak abandona prosesu aprendizajen hodi ba antrian simu salairu iha nivel munisipal.
“Ne’e prejudika tempu hanorin ninian husik no abandona estudantes semana-semana,” Inspektor Amandio hateten.
Hatan ba kestaun ne’e Vise Ministru Edukasaun II (ME), Abel da Costa Ximenes, rekonese kestaun ne’e, maibe governu sei ho esforsu tomak hodi hadia sistema pagamentu ba funsionariu sira ho lais no efisiente liu tan iha future.
“Presiza ita hadia,” Vise Ministru Ximenes hateten.
Nia dehan, formasaun ne’e importantes tebes, tanba ne’e presiza kontinua nune’ei sira ne’ebe mak seidauk hetan formasaun bele tuir fali.
