Sekretario Ezekutivu Komisaun Nasional Kombate HIV/SIDA Timor-Leste (KNKS-TL), Daniel Marçal, hateten governu Timor-Leste deside ona atu la promove kondom iha publiku jeral maibe ba grupus risku deit, bazeia ba hanoin katak kondom la’os solusaun ne’ebe efetivu hodi prevene transmisaun virus HIV iha rai laran.
Nia dehan, komisaun nafatin uza meus prevensaun Abstinensia, Be faithful no Controla aan (ABC) ne’ebe antes ne’e C signifika kondom, tanba promove kondom la eduka ema atu muda hahalok.
“Muda metodu C husi kondom ba Controla Aan, tanba Estado nia politika liu husi komisaun atu eduka ema muda hahalok no hasa’e ema nia konsiensia kona ba virus ne’e,” Sekretario Jeral KNKS Marcal informa, iha nia servisu fatin Pantai Kelapa, Dili.
Nia mos husu ba sosiedade sivil sira ne’ebe servisu ba area prevensaun virus HIV iha rai laran atu dada hikas promove kondom iha publiku liu husi spanduk ka pamfletu, nune’e komunidades labele konfuzaun.
“Dada fila fali sira nia pamfletu ne’ebe koalia kona ba kondom iha publiku,” nia sujere.
Maibe haktuir mos katak la signifika ignora kondom e kondom sei koalia nafatin iha situasaun especial sira hanesan grupo risku (servisu seks komersial no nia kliente sira), mas la’os ba publiku.
Entretantu Bispu Diocese Baucau, Dom Basilio do Nascimento, hateten Igreja Katolika la konkorda ho politika Ministerio de Saude nian ne’ebe uza kondom nudar solusaun efetivu hodi kombate no prevene moras HIV/SIDA iha Timor –Leste.
“Kondom la’os solusaun, maibe sosializasaun informasaun edukasaun seksual mak importante tebes,” Bispo Dom Basilio hateten.
Nia dehan, uza kondom so bele hamosu no haburas deit seks livre iha rai laran.
“Igreja Katolika dehan la’e. Uma Kreda mantein nia pozisaun,” Bispo Dom Basilio afirma.
Iha parte seluk Membru Parlamentu Nasional Deputada Josefa Alvares Soares, hateten laiha ema ida mak bele kontrola aan husi atividades seksual, tantu kaben nain no joven sira.
“Hau hanoin susar oituan atu ema ida bele domina nia aan husi hahalok seksual,” nia hateten.
So ke nia rekonese katak desde inisiu parte igreja no estadu la konkorda malu kona ba uza kondom hodi prevene aan husi virus HIV.
“Publiku prefere liu uja kondom, enkuantu igreja hakarak uza kontrola aan atravez de kalendariu, maibe hau hanoin ida ne’e susar oituan atu publiku bele simu,” nia hateten.
