Ezekusaun uma lima kada aldeia ne’ebe governu estabelese ba ema vulneravle sira to’o agora seidauk kobre aldeias hotu tanba prosesu harii uma lima ne’e la’o tuir faze pur faze.
Deputadu Arao Noe dehan, ba programa ida ne’e kada tinan hahu 2011, 2012 no tinan 2013 governu aloka orsamentu, nune’e estabelesementu uma lima ne’e bele la’o ho diak.
“Nia ezekusaun ne’e pur faze,agora halo ne’e konforme fatin identifikasaun,” tenik Deputadu Noe, (07/05), iha Parlamentu Nasional.
Deputadu ne’e informa katak, uma lima nebe mak halo tiha ona mak hanesan iha distritu Aileu, Batugade , Manufahi no Betano.
“Tuir planu inisial atu halo uma rihun 55 ne’e mak tinan-tinan iha alokasaun orsamentu ba uma rihun 11 ba aldeia sira hotu-hotu,” Deputadu Noe tenik.
Nia hatutan, orsamentu ne’e tama iha fundu kapital infrastruturas, orsamentu ne’ebe ezekuta plural annual, katak laiha impaktu ba orsamentu annual ezekuta hotu iha tinan ne’e tinan oin kontinua fali hanesan ne’e to’o hotu.
Noe akresenta, projetu uma lima kada aldeia oras ne’e dadauk la’o nafatin normal hanesan bai-bain.
Alende ne’e Vise Prezidenti Parlamentu, Adriano do Nasimento sublina katak,orsamentu ba uma lima kada aldeia ne’e balun la’o tiha onano balun mak seidauk.
“Ne’ebe husu ba ministeriu ne’ebe tama konta ba buat ne’e atu aselera,” sujere Vise Prezidente PN ne’e.
Iha fatin hanesan Deputadu Josefa Alvares Pereira Soares hateten,uma lima kada aldeia uluk kedas nia kestiona katak tenke ho kondisaun ne’ebe diak atu hela.
“Tenke tau iha fatin ida para bele halo dezenvolvimentu integradu, katak dada bee ba iha fatin ne’e, depois dada ahi iha ne’eba para bele hotu-hotu hamutuk fo imazen ida ke diak maibe ita mos tenke hare kondisaun vontade vulneravel sira atu ba hela iha fatin ne’e,” dehan Deputada Soares.
Nia mos kestiona tanba uma lima ne’ebe govenru halo tiha iha fatin ne’e to’o agora vulneravel sira la hela.
“Pruzemplu ami foin dadauk ba iha Luka distriu Viqueque iha uma 100 du’ut mak sae naruk lo’os tiha ona,iha tiha ona solar sel maibe be’e la iha I ema mos la okupa,”Soares dehan.
Nune’e mos iha distritu Aileu no mos iha Batugade iha uma 200 resin maibe ema la okupa,” kritika Deputada ne’e.
