Stok ran ne’ebe agora dadaun iha Banku de Sangue Nasional (BSN) hamutuk saku 15 (15 bungkus) deit, e ida ne’e difisil atu fo atendementu neebe diak ba povu, liu-liu ba inan partus no labarik sira ne’ebe presiza tebes ran.
“Stok ran ne’ebe agora dadaun iha Banku de Sangue hanesan ran A iha 10, B laiha, AB iha tolu,ran O iha rua deit hamutuk 15, ne’e difisil atu ita atende ba ema barak nia nesesidade kona ba transfusaun ran,” dehan Xefe Departamentu BSN, Arsenio Jose, foin lalais fulan Agosty ramata bainhira asiste doasaun ran husi funsiunariu Sekretariu Estadu Joventude e Desportu (SEJD), iha Lecidere, Dili.
Tuir nia, ran la fa’an iha lozas maibe konsekuensia husi familia no sentimentu umanu husi komunidade hotu atu fo kontribuisaun ba ema seluk liu husi ran ne’ebe sira fo.
Nia hatutan, departamentu ne’ebe presiza stok ran maka’as mak hanesan Departamentu Maternidade, Nivas, Pedeatria, Klinika sira inklui Ospital Referral sira, sira nia kuantidade kada loron hasai stok ran 10 ka 5 atu atende ba ema ne’ebe presiza.
XefeD epartementu ne’e rekonese katak, dala barak Ospital Referral sira inklui mos BNS susar atu hetan stok ran AB, tanba ema ne’ebe ho ran AB ne’e pursentu menus liu duke ran A, B no O iha Timor –Leste, ho ida ne’e ekipa BSN sempre iha lista naran ema ne’ebe ho ran AB nune’e bainhira presiza sira kontaktu deit ema individu ou grupu sira ne’e hodi fo ran atu ajuda ema seluk.
Iha parte seluk Administrador Ospital Nasional Guido Valadares, Rui Gago Exposto Manuel hateten Ministerio Saúde nia politika servisu ho WHO iha tinan 2006 estabelese banku de sangue regional iha ospital referral 5 hanesan Oe-cusse, Maliana, Suai , Maubese no Baucau ho objetivu atu bele koleta ran hodi fo atendimentu urjente ba pasiente sira ne’ebe presiza ran.
“Stok ran ne’ebe difisil atu hetan mak ran AB tanba ema ne’ebe golongan darah AB iha Timor-Leste 4 pursentu deit, golongan darah O pur volta 45 pursentu, A pur volta 25 pursentu, B pur volta 26 pursentu maibe ekipa Banku de Sangue sempre esforsu atu hetan stok ran hodi ajuda ema seluk ne’ebe presiza liu husi lista ne’ebe BNS iha kona ba ema ho ran AB,” dehan Administrador Exposto.
Tuir nia, problema ne’ebe Timor-Leste infrenta mak dala barak familia rasik la iha konsiensia atu fo ran hodi ajuda sira nia familia maibe eziji atu BNS buka ran, “hau hanoin ita presiza hadia mentalidade ida ne’e.”
