Tuir Organizasaun Naun Gove¬r¬¬n¬mental (NGO) Forum Komunikasaun Juventude (FKJ) ne’ebe durante ne’e fo asistensia ba labarik minoridade ne’ebe komete krime katak labarik ho idade minoridade (18) mai kraik tuir Konvensaun Nasional Direitus ba Labarik ne’ebe komete krime todan sei la hetan justisa nee’be justu ba sira tanba governu Timor-Leste seidauk iha lei protesaun ba sira.
“Sim se kuandu lei ne’e laiha entau labarik sira labele hetan justisa no nasaun viola ona labarik nia direitu atu hetan justisa no valor katak sira sala ka lasala” dehan director FKJ, Cipriano Freitas de Oliveira, semana kotuk (13/12) iha edifisiu FKJ iha Balide, Dili.
Comete krime todan hanesan halakon ema nia vida maibe ho idade minoridade labele julga no tama iha kadeia tanba laiha lei protesaun ba sira entau tenke hatama sira iha fatin ne’ebe seguru hanesan uma protesaun ba labarik ne’ebe risku.
Nia hatutan katak lei protesaun ba labarik ne’ebe komete krime todan ne’e kleur oan maibe to’o agora laiha rezultado.
Tuir informasaun katak lei ne’e iha ona Konselho Ministrus maibe lahatene bainhira mak sei tama iha Parlamentu Nasional atu bele debate.
“Lei ne’e sei labiban atu halo diskusaun iha plenaria tanba tama ona iha tinan 2012 Deputado sira agora konsentra ba partidu duke lei. No konaba lei protesaun ba labarik ladun fo inportansia ne’eduni Deputado sira sempre adia maibe koalia konaba direitu labarik entau hare oan lei sira ne’e par abele garantia sira nia direitu.”
Nia hatutan tan katak durante ne’e kazu barak involve labarik ho idade minoridade pendent deit no labele julga ho razaun kapasidade juis sira lato’o parte ida no mos tanba Lei Kodigu Penal ba labarik seidauk iha entau kazu sira ne’e budu to’o agora.
Iha lidun seluk Director Organizasaun Forum Tau Matan (FTM), João Soares Reis Pequinho, hateten katak kestaun lei protesaun ba labarik ho idade minoridade (16 mai kraik) ne’ebe komete krime ne’e prekupasaun bo’ot ida ne’ebe presiza tau atensaun.
Tuir estatistika ne’ebe FTM hetan hatutudu katak distritu Ermera, Liquisa, Aileu no Dili hanesan distritus ne’ebe akontese krime involve labarik ho idade minoridade maioria husi distritu Ermera no Lequisa tanba iha tinan 2010 aprezenta kazu hitu mak involve labarik minor komete kazu omesido (penbunuhan) maibe sira fila ba komunidade tanba laiha lei protesaun ba labarik laiha.
“Kazu hanesan ne’e akontese barak iha distritus maibe ita laiha sistema diak atu rejistu ka kontrola labarik idade minoridade hira mak comete iha krime. Ho ida ne’e ami organizasaun husu governu atu dezenvolve lei protesaun ba labarik minoridade ne’ebe comete krime todan,” dehan Diretor Pequinho.







