Hau konkorda ho hanoin hosi Ministry Edukasaun nia Assessor ba Lian, Agustinho Caet, no Membru Parlamentu (MP), Commission F, Francisco de Araujo, iha The Dili Weekly, edisaun Setembryu III, 2011.
Hau nudar ema professora ho esperiensia hosi Hobart, Australia, no hau treinu hela professores primaria iha subdistritu Railaco ba fulan 12 ona. Professores hirak ne’e voluntario no nunka hetan treinu professores, maibe espera katak bele sai nudar Professores Governu nian iha future. Kriteria hosi Governu mak sira tenki liu teste Lian Portugues. Hili professores bazeia ba sira nia hatene Lian Portugues, hanesan Caet hateten “hamenus padraun edukasaun iha eskola publiku.”
Professores voluntaries 13 iha eskolas primarias tolu hau hanorin ba dezenvolve sira nia abilidade kona ba metodolojias hanorin no aumenta sira nia konhesimentu no komprensaun kona ba numerasia no literasia liu hosi hau nia programa hanorin professores. Sira sira aan atu tama ba iha klasse laran ida ho lissaun planu prontu atu hanorin. Sira kontente ho estudantes sira nia progresso and preokupa ho estudantes ne’ebe la dun hetan progresso diak. Sira tama tuir oras no hanorin tempu tomak iha loron ida. Sira tuir treinu no planu sessoens hafoin oras servisu lor-loron. Sira iha orgulho kona ba sira nia profissaun no sira nia abilidade atu hanorin ho diak. Ida ne’e mak kualidade hanorin ne’ebe mossu hosi hatene oinsa atu hanorin.
Araujo hateten katak “Professores hosi eskolas privadas halao sira nia servisu, ho disiplina no tuir oras, no tuir regulamentu ne’ebe fo sai hosi eskola.” Hau fo hau nia sujestaun katak karik professores hosi governu hetan treinu adekuadu sira mos sei iha disiplina iha sira nia servisu tanba sira fiar aan wainhira tama iha klasse laran.
Governu presiza rekonhese katak treinu ba professores atu aumenta sira nia abilidade importante tebes ba kualidade hanorin. Hau konkorda ho Caet katak kona ba eskolas privadas “professores hanorin tuir sira nia area experiensia la os deit tanba sira hatene koalia Lia Portugues no tanba ida ne’eb mak sira kualidade aas liu.”
Governu presiza rekonhese katak Professores ho kualifikasaun liu hosi instituisoens edukasaun ba professsores hanessan Baucau Teachers’ College, sanak ida hosi Universidade Catolica Australia ne’ebe estudantes ne’ebe konsegue ramata sira nia kursu hetan kualifikasaun hanesan Bacheleratu Hanorin ne’ebe rekonhese iha Australia. Karik tau professores hirak ne’ebe iha eskolas atu mentor professores ne’ebe seidauk hetan treinu lete sai nudar inisiative diak tebes.
Saida mak sei halo sai diak liu tan kualidade hanorin iha TL?…. Formasaun ba Professores.
Obrigado waiin,
Jennifer Earle
Mission Worker
Comunidade Edmund Rice






