Kazu Zumalai, polisia kaptura ona suspeitu 35

0
75
Komandante Jeral Polisia Nasional Timor-leste (PNTL) Komisariu Longuinhos Monteiro hateten polisia kaptura ona suspeitu 35 ba kazu Zumalai nian.

Komandante Jeral Polisia Nasional Timor-leste (PNTL) Komisariu Longuinhos Monteiro hateten polisia kaptura ona suspeitu 35 ba kazu Zumalai nian.
Hafoin polisia halo operasaun hodi buka tuir autor sira ne’ebe involve iha kazu sunu uma populasaun sira nian inklui oho membru polisia ida iha sub-distritu Zumalai,Distritu Covalima iha fulan kotuk, polisia konsege kaptura ona suspeitu 35, na’in 20 submete ona ba iha prosesu identifikasaun no 15 submete iha prosesu investigasaun.

“Suspeitu hirak ne’e entrega ona ba iha Ministeriu Publiku no Tribunal Distrital Covalima hodi submete iha prosesu julgamentu preliminaria, no operasaun komandu nian kontinua tanba sei iha suspeitu 2 ka tolu mak seidauk konsege kaptura,” informa Komandante Jeral PNTL, Komisariu Longuinhos Monteiro, semana kotuk (05/09), iha Komando Jeral Kaikoli,Dili.
Monteiro espera katak ho elizitasaun no intervensaun tomak husi setor justisa ba kazu ida ne’e, bele lori konfiansa hodi disibiliza uitoan ba iha publisidade komunidade nian, hodi hatene katak estadu nia sistema funsiona tuir ninia dalan.
Tuir nia, tanba agora dau-daun kaer ona suspeitu balu, no sei kontinua buka tuir sira ne’ebe seidauk, maibe bainhira tama ona iha prosesu julgamentu, komando sei la gasta tan tempu iha ne’eba, hodi gasta bei-beik osan estadu nian ba hahan, tanba situasaun siguransa iha ne’eba normal e komando distritu mak sei asumi fali responsabilidade ba oin.
Entretantu tuir komunkadu imprensa husi Fundasaun Mahein (FM)  ne’ebe fo sai iha 17 Agustu fulan kotuk, katak kazu Zumalai hanesan ezame bo’ot ida ba PNTL oinsa bele atua situasaun bainhira mosu konflitu ruma iha rai laran.
“Tanba durante ne’e laiha preparasaun hodi prevene violensia krimi masa hirak ne’ebe sempre akontese bei-beik iha komunidade nia le’et,” hato’o Nelson Belo,Diretor FM iha komunikdu ne’e.
“Akontesementu oho PNTL no sunu uma iha Zumalai-Suai, hanesan teste bo’ot ba kapasidade PNTL, liu-liu ba PNTL distritu Covalima, iha kapasidade atu mobiliza PNTL Distritu ka lae?, karik kapasidade lanato’on Komandante Distritu husu tulun mai PNTL nasional ka lae?, iha treinamentu ba PNTL atu halo planeamentu bo’ot ba PNTL atu atua perturbasaun bo’ot ka lae? nia dehan.
Fundasaun Mahein  (FM) lamenta, tanba PNTL labele halo intervensaun atu hapara violensia iha Sub-Distritu Zumalai, Distritu Suai, tanba ne’e husu ba PNTL atu hare’e fila fali politika siguransa interna Timor-Leste nian tanba atu hari’i segurana ne’ebe lijitimu, politika siguransa tenki hatu’ur bazeia ba amiasa real, no forma polisia nasional tuir ameasa sira ne’ebe bei-beik ona.
Ho razaun iha leten, FM nota katak, treinamentu PNTL kona-ba atuasaun terorista, hamaus bomba, treinu marina ne’ebe hamate membru polisia ida iha tasi laran ne’e lolos seidauk prioridade ba situasaun seguransa iha TL, tanba ne’e FM rekomenda ba governu atu hare’e fila mekanismu treinamentu polisia, tanba ho akontesementu zumalai, tenki iha treinamentu polisia komunitaria ne’ebe halo prevene ba konflitu, ho efektivu tuir orientasaun rezulusaun problema, kapasidade manajementu no lideransa, hodi antisipa konflitu ne’ebe atu mosu iha future.
Entertantu iha fatin ketak, Asosiasaun HAK fo sai rezultadu monitorizasaun liu husi komunikadu imprensa, iha loron 7 de Setembru 2011 katak situasaun konflitu iha Sub-distritu Zumalai/Covalima, hatudu ejisti duni grupu PSHT no KORKA nebe individualmente komete duni aktu krimi ordinariu iha loron 14 Agostu 2011 ne’ebe rejulta vitima nain 1 mate.
Vitima nain 1 kanek todan, vitima nain 1 kanek kman, uma 66 hetan sunu la inklui kios no fahi luhan, 166 familia deslokadu husi sira nian hela fatin ba aldeia Galitas, Eskola Holgera/Pelet no Igreza Zumalai,” hateten iha komunikadu ne’e.
Motivu husi aktu krimi hirak ne`e ninia hun mai husi odio vingansa tanba problema partikular, ne’ebe ema balun mak tenta politiza hodi hadaet problema hirak ne`e ho grupu Arte Marsiais PSHT no KORKA, hodi kria situasaun povu moris la hakmatek no rejulta povu inosenti sai vitima.
Tanba ne’e, Asosiasaun HAK husu ba polisia atu hatudu neutralidade no tenke atua lalais situasaun bainhira mosu konflitu ruma.

 

LEAVE A REPLY

Please enter your comment!
Please enter your name here
Captcha verification failed!
CAPTCHA user score failed. Please contact us!