Maske Timor-leste iha ona juiza barak maibe balun mak hala’o knar hanesan juiza iha Tribunale barak liu mak hala’o servisu seluk iha Organizasaun Non Governmentais seluk tanba ne’e numeru juiza kontinua menus.
“Hau hare jurista timor oan feto barak mak iha ne’e maibe sira gosta liu ba servisu iha ONG sira hanesan JSMP, Fokupers, Fundasaun Alola no iha fatin sira ne’ebe mak involve iha servisu feto, ne’e ida- idak nia vontade karik sira seidauk hakarak atu tuir formasun para atu tama sai hanesan Juiz,” preokupa Procuradoria, Ivonia Guterres, semana kotuk iha Ministeriu Publiku, Colmera, Dili.
Tuir nia, agora dadauk Timor iha deit juiza nain 5. Husi sira nain 5 ne’e nain 2 iha Tribunal Baucau, nain ida iha Tribunal Distrital Dili no nain ida iha Tribunal Suai no ida seluk iha Tribunal Rekursu.
“Ne’ebe hau hakarak hateten deit katak ita nia juiza feto menus liu kompara ho mane. E ita nia prokuradoria iha feto nain 5 no defensor feto iha nain 3 deit,” nia esplika.
Nia hatutan kona-ba juiza feto sira ne’ebe hafoin simu tomada de pose, lakohi sai juiza tanba sira laiha vontade atu sai juiza. “Ne’ebe hau hanoin depende ba ema ida-idak nian konsiensia, matenek no kapasidade rasik maibe importante liu mak tenke iha vontade diak,” nia dehan.
“Ezemplu hanesan hau hakarak mai tuur iha prokuradora ne’e hau nia hakarak no vontade rasik tanba hau gosta entaun tenki obriga hau nia a, an tuur iha prokuradora maibe hau dehan deit feto timor barak mak iha kapasidade maibe konvorme sira nia vontade,” Ivonia dehan.
Iha parte seluk, Directora Ezekutiva Rede Feto, Jasinta Luzinha, hateten kona-ba juiza feto ne’ebe sei minimu tanba seidauk iha oportunidade.
“Agora ita hare katak iha Asosiasaun Advogado Timor-leste feto barak mak iha kapasidade atu bele mos sai hanesan juiz ne’ebe hau hanoin presiza deit politika Governu nian hodi fo formasaun diak ba sira,” nia katak.
Kona-ba rekrutamentu ne’ebe halo husi Minsteriu Justisa ba juiza sira, tuir nia ida ne’e diak tanba bele reforsa sistema Judiasiariu iha TL.
“Hau hanoin ne’e kapas tebes, enkorazen ba maluk feto sira atu bele hola parte iha neba bele compete hodi sai hanesan funsionariu judisiariu nebe mak diak hodi haforsa ita nia sistema judisiariu iha ita nia rai laran,” Jasinta apoia.







