Governu Bandu Importasaun Gas HCFC R-22

0
121

Sekretario Estado Ambiente (SEA), Demétrio de Amaral de Carvalho hateten governu foti tan desizaun hodi bandu importasaun ekipamentu elektroniku sira ne’ebe utiliza gas tipu Hydrocloroflourocarbon (HCFC ou R-22) tama iha rai laran tanba substansia kimiku ida ne’e hamihis kamada ozon.

Sekretario Estado Ambiente (SEA), Demétrio de Amaral de Carvalho hateten governu foti tan desizaun hodi bandu importasaun ekipamentu elektroniku sira ne’ebe utiliza gas tipu Hydrocloroflourocarbon (HCFC ou R-22) tama iha rai laran.

Nia dehan ekipamentu sira ne’ebe utiliza gas tipu HCFC R-22 maka hanesan AC uma, AC kareta nian, refijerador sira.

“Ita presiza halo komunikasaun ho parte sira hanesan empreza, importador, distributor sira katak tipu ekipamentu ho marka produsaun R-22, ohin loron ita hakarak kombate.

Labele tan importa atu nune’e, tinan ruma nia laran ita kombate ona ekipamentu sira ne’ebe ho marka industria nian R22 labele tama iha Timor,” nia hateten bainhira halo abertura ba atividade semana ozon iha Timor Plaza, Dili.

Nia dehan Timor iha dekretu lei no 36/2012 kona ba importasaun no eksportasaun gas no iha tinan 2009, Estado Timor-Leste mos ratifika ona konvensaun Viana atu kombate substansia kimiku ka gas sira ne’ebe hamihis kamada ozon.

Nia konsiente Timor nasaun ki’ik, ne’ebe kontribuisaun ba emisaun global ki’ik tebes, maibe tenke hahu ona kontrola. Nia haktuir bainhira kamada ozon mihis maka montante radiasaun ultravioleta fo impaktu ba mudansa klimatika no hamosu mos moras kronika hanesan kankru kulit.

Nia informa tipu gas sira ne’ebe hamihis kamada ozon maka hanesan Cloroflourocarbon (CFC ou R-11 no R-12) ne’ebe iha tinan 2010, governu bandu ona, tipu Hydrocloroflourocarbon (HCFC ou R-22) durante ne’e tama iha faze kontrola, liu husi fo koutasaun no lisensa importasaun ba kompanhia importadores, maibe ba oin bandu totalmente ona, tipu Hydroflourocarbon (HFC ou R-410A, R-134a, R-32, R-404A no R-407C) no Hydrocarbon (HC ou R-600a no R-290) sei kontrola.

Iha parte seluk, Diretur kompania importador STARTEC, Kim Lium Tchia hateten sira kumpri regulamentu ne’ebe fo sai husi governu, liu-liu aplika ba lisensa importasaun ne’ebe defini kuantidade gas HCFC R-22 atu importa.

“Ami nudar importador ami mos lahalo arbiru, ami mos sempre iha komunikasaun ho Ambiente, liu-liu ita koalia kona ba proteje ozon tanba ozon ne’e importante tebes ba ambiente no saude publika,” nia hateten.

Nia dehan iha mundu ema bandu ona utiliza gas ho marka R-22, maibe iha Timor liu-liu iha uma, loja no servisu fatin sira sei uza AC ne’ebe uza gas marka R-22. Nia haktuir sira mos iha ona tipu gas alternativa seluk hanesan R-23 tanba ne’e importante mos fo edukasaun ba komunidade kona ba ekipamentu ne’ebe amigavel ba ambiente.

LEAVE A REPLY

Please enter your comment!
Please enter your name here
Captcha verification failed!
CAPTCHA user score failed. Please contact us!