Oras ne’e dadaun iha pasientes labarik nain 20 resin ho kondisaun malnutrisaun mak hela no rekopera sira nia saude iha Sentru Rehabilitasaun organizasaun HIAM Health (HH).
Diretora Hamutuk Ita Ajuda Malu (HIAM) Health (HH), Rosaria da Cruz, hateten pasientes hirak ne’e maioria referral husi ospital nasional, balun husi sentru saude sira inklui direitamente husi komunidades.
“Agora dadaun iha pasiente nain 20 an mak hela iha laran inklui sira nia familia, labarik hirak maioria ho idade tinan lima mai kraik,” Diretora da Cruz hateten, iha nia knar fatin, Aimutin, Dili.
Kona ba pasientes husi komunidade, nia dehan, balun sira la simu tanba fatin mak limitadu, bele simu deit ema nain 20 iha sentru ne’e.
Tuir regulamentu , nia dehan, pasientes ne’ebe hela iha sentru ne’e masimu semana tolu, maibe bele prolonga tan tempu ba pasientes ne’ebe kondisaun grave hodi rekopera.
Pasiente hirak ne’e akompanha husi sira nia familias (ema nain rua), tantu inan, aman ou sira nia bin ga maun hodi hela hotu iha sentru durante halo rehabilitasaun to’o rekopera saude no fila ba uma.
Entretantu Jerente Programa Edukasaun no Rehabilitasaun Sentru HH, Maria Leonelia, hateten durante hela iha sentru ne’e, familias pasiente sira tenke tuir programa edukasaun no aktividades ne’ebe prepara ona.
“Dader kada loron, familia pasiente iha obrigasaun atu tuir edukasaun saude liu –liu aihan sira ne’ebe fo nutrisaun diak ba saude, pratika demonstrasaun tein aihan ne’ebe fo nutrisaun inklui mos aprende kuda aihoris ne’ebe iha kualidade ba nutrisaun liu husi programa tos uma hun,”Jerente Leonelia hateten.
Maske iha aktividades lubuk ida, maibe nia dehan, sira focus liu ba iha edukasaun.
“Malnutrisaun mosu la’os tanba menus aihan, maibe falta de informasaun, kuidadus no hijiene.
Ho edukasaun bele muda ema nia hanoin no hahalok,” Leonia hateten.
Tuir dadus ne’ebe iha, durante fulan Marsu nia laran, sentru ne’e simu pasiente malnutrisaun hamutuk nain 46 la inklui familia.
Pasiente hirak ne’e, nia hateten, maioria husi distritu Ermera, Dili inklui simu referral husi ospital nasional no sentru saude sira balun iha Dili laran.
Purtantu, Rosa Soares, nudar inan husi pasiente ne’ebe hela iha sentru ne’e, agradese ba HIAM Health ne’ebe simu ona nia oan hodi rehabilita sira nia kondisaun iha fatin ne’e.
Soares mos promote, katak pronto implementa matenek ne’ebe nia hetan durante hela iha sentru ne’e.
“Sira fahe ami informasaun, oinsa kahur susu been, fo han oan, no seluk tan, nune’e ami fila ba uma ami bele halo tuir,” nia hateten.
Antes ne’e, nia dehan, nia oan baixa uluk iha Ospital Nasional Guido Valadares (HNGV) durante semana tolu nia laran, tanba pasiente rasik sofre moras diarea.
