Sentru Rehabilitasaun Hiam Health (CRHH) oras ne’e dadaun fo hela tratamentu ba labarik nain 14 tamba tama ho kondisaun mal nutrisaun, nune’e ekipa Hiam Health bele kontrola aihan ne’ebe iha nutrisaun diak no ajuda larabik hira ne’e rekopera hikas sira nia saude.
Tuir Manajer CRHH, Maria Leonelia, katak labarik hirak ne’e la ho komplikadu maibe presiza halo rehabilitasaun ba sira nia kondisaun katak sira nia berat badan (isin todan) tun liu.
“Entau ami fo hahan ne’ebe iha nutrisaun diak katak tenke iha kalorias no proteinas liu husi produtu local hanesan modo tahan, manu tolun, ikan no seluk tan,” dehan Manager CRHH Leonelia, semana kotuk (29/01) iha Comoro, Dili.
Tuir nia dadus ne’e iha Janeiru 2012 nian, labarik hirak 14 ne’e mai husi hospital referral sira iha rai laran ho idade fulan neen to’o tinan lima.
Manajer Leonelia informa iha 2010 sira simu labarik ho kondisaun malnutrisaun hamutuk na’in 78 hodi halo rehabilitasaun maibe iha 2011 kontinua aumenta ba iha volume ne’ebe bo’ot 148 ne’ebe ho kondisaun malnutrisaun.
Tuir ekipa Hiam Health katak ne’e hanesan motivasaun ida ba sira atu nune’e bele esforsu aan hodi bele redus volume ne’ebe kada tinan kontinua aumenta, liu husi edukasaun no informasaun ne’ebe HH fahe ba komunidade.
“Ami harii sentru ne’e la’os deit atu halo rehabilitasaun maibe ami mos focus liu ba edukasaun liu-liu oinsa komunidade sira bele komprende valor aihan ne’ebe labarik sira atu konsume tanba liu husi edukasaun mak ema hotu bele komprende oinsa atu prevene malnutrisaun,” dehan Manajer Leonelia.
Nia hatutan, labarik sira no familia hela iha SRHH durante tempu naruk depende ba kondisaun saude labarik nian.
Atu garante aihan ne’ebe labarik sira konsume iha sentru rehabilitasaun ne’e, ekipa manejementu no mediku sira halo monitorizasaun ba kozinheiru sira no fo aihan tuir idade labarik nian.
“Se durante semana rua ka tolu laiha mudansa ba labarik sira nia kondisaun entau Hiam Health sei transfere fali ba iha hospital atu nune’e bele fo tratamentu ba labarik tanba centru rehabilitasaun atu halo rehabilitasaun ba kondisaun labarik,”nia katak.
Iha lidun seluk Directora Organizasaun Hiam Health (HH), Rosaria Martins da Cruz, hateten hanesan Timoroan sente kontente atu ajuda Timoroan sira, liu-liu labarik sira ne’ebe ho kondisaun mal nutrisaun tanba labarik mak futuru ba nasaun nian.
Diretora da Cruz mos preokupa tanba governu rasik la fo ajudus no supporta ruma atu bele dezenvolve programa ne’ebe Hiam Health implementa hodi bele redus volume mal nutrisaun ne’ebe kada tinan aumenta.
“Nudar Timoroan ida ita nia kontribuisaun ba dezenvolvimentu nasaun nian oinsa ita labele tur deit husu nasaun ne’e fo saida ba ita maibe ita mak fo saida ba nasaun hau preokupa mos tanba hau hato’o relatorio bei-beik ba hau nia programa maibe laiha rezultadu ida husi governu kompetente tanba governu la’o tuir sira nia hakarak deit,” dehan Diretora ne’e.
Nia dehan, iha futuru HH labele mantein deit iha distritu Dili maibe bele loke liras no loke sentru rehabilitasaun ba distritu seluk ne’ebe la asesu ba centru rehabilitasaun ida ne’e tanba rehabilitasaun ne’e importante ba labarik sira ne’ebe ho kondisaun malnutrisaun nune’e bele redus volume malnutrisaun ne’ebe iha rai laran.
