Konsellu Senadu Estudantil Universidade Nasional Timor-leste (UNTL) liu husi asaun pasifika husu ba Misaun Nasoens Unidas nian (UNMIT) iha Timor-leste atu klarifika lolos kona-ba munisoens container 2 ne’ebe sira hatama sein iha konesementu husi governu.
“Ita hatene katak, mandatu UNMIT nian remata iha 2012 ,maibe tanba sa mak sira hatama tan kilat musan konteiner rua sein konesementu ba autoridade estadu Timor-leste, tenke esplika klaru,” ejiji membru Senadu UNTL Afonso Casiano Ramos, semana kotuk 19/09) hafoin halo asaun pasifika iha UNTL Caikoli Dili.
Tuir nia, situasaun Timor-leste la hanesan ho nasaun sira seluk hanesan Afrika, Luanda, Nigeria no mos Arabia.
“Ami diskunfia katak, keta halo sira halo Timor hanesan nasaun sira seluk ,ajudas ONU fob a Timor para aproveita ida ne’e atu estabiliza situasaun Timor ne’e hanesan fali nasaun sira seluk,”Afonso preokupa.
Tanba ne’e husu ba UNMIT hamutuk ho estadu TL atu klarifika lolos ba importasaun munisoens container 2 ne’e ba iha povu.
“ONU tenke rekonese ba sasan sira ne’e atu kria estabilidade iha Timor labele mai iha ne’e hodi kria instabilidade iha Timor hodi kaer rai rahun hodi tuda ba povu ida ne’e nia matan,”Afonso kestiona.
Iha asaun pasifika ne’e, Konsellu Senadu Estudantil UNTL mos fo prazu loron 3 ba UNMIT atu klarifika problema ne’e, nune’e povu labele tauk no trauma.
“Ami fo ona loron tolu ba sira katak, kuandu sira la iha respostas klaru ami sei halo asaun hodi mobiliza povu tomak no mos ami estudante iha Timor laran tomak ami sei organiza tun hodi halo asaun hodi hasoru ONU iha Timor-leste,”Afonso dehan.
Enkuantu porta voz Konsellu Senadu Estudantil UNTL,Romeo Verdial hateten, munisoens ne’ebe mak ONU lori tama mai iha Timor nee atu estraga soberanu Timor-leste nian.
“Ida ne’e mak ita nudar estudante ajente kontrolu social ita preokupa hodi hamrik iha klaran hodi husu ba UNMIT ho autoridade estadu republika demokratika Timor leste nian atu esplika didiak,”Romeo tenik.
Entretantu tuir Primeiru Ministru, Xanana Gusmao katak kazu munisoens ne’e resolve tiha ona. “Tanba ne’e hahu ohin ba oin ita taka asuntu ne’e,” Xanana dehan.
Nia dehan governu, UNMIT ho Forsa Stabilidade INternasional (FSI) iha ona akordu atu destroy armas inklui munisoens ne’ebe foin dadaun UNMIT ho FSI hatama. Destroisaun sei hala’o iha tempu badak nia laran.
Lider kharismatik ne’e rekonese katak kilat musan ne’e UNMIT ho FSI hatama ba sira nia forsa neebe hala’o misaun iha TL,maibe antes ne’e sira la fo hatene ba governu.
“Hau koalia ona ho Xefe UNMIT Ameerah Hag no komandante FSI katak antes hatama sasan armas ka munisoens tenke fo hatene uluk estadu ka governu, nune’e buat ruma tarutu ami bele identifika lalais, sela’e it abele diskunfia malu hanesan foin dadauk ne’e,”nia afirma.
Alende ne’e Xefe Estadu Ramos Horta mos husu ba UNMIT ho FSI antes atu hatama sasan armas tenke fo hatene ba governu no estadu.
“Hanesan Komandante Supremu F-FDTL, ami tenke iha konesementu antes imi hatama sasan armas ruma, tanba eleisaun jeral mos besik dadauk ona,”Xanana haktuir Horta nia liafuan.
