Iha tempu badak Grupu Feto Parlamentar Timor –Leste (GMPTL), sei submete amandamentu ida ba meja Parlamentu Nasional atu toma konsiderasaun, altera tiha artigu 172 Kodigu Penal, tanba artigu ne’e la ajuda juis sira foti desizaun hasoru autor kazu insestu.
Prezidente GMPTL, Deputada Josefa Alvares Pereira Soares, hateten alterasaun artigu ne’e importante tebes no hanesan baze legal ida ba juis sira hodi foti desizaun ruma hasoru autor kazu insestu.
“Tanba kazu insestu ne’e espesifiku, presiza lei ou artigu espesifiku ida atu regula, maibe tenke altera artigu 172 ne’e,” Deputada Soares hateten, iha Parlamentu Nasional.
Nia haktuir, problema insestu sai prokupasaun ema hotu nian, tanba kazu ida ne’e afeta tebes ba dezenvolvementu rekursu humanu iha rai laran no dignidade nudar nasaun ne’ebe populasaun maioria religiaun Katolika.
Nia hatutan, Prezidente da Republika Taur Matan Ruak mos konkorda inisiativa ida ne’e, tanba nia rasik preokupa maka’as kona ba kazu insestu ne’ebe buras iha rai laran.
Tuir dadus estatistika Judicial Sistem Monitoring Programme (JSMP), hatudu katak iha tinan 2010-2012 registu kazu insestu hamutuk 49 kazu ne’ebe prosesu iha Tribunal Distrital sira iha teritorio tomak maibe tinan 2013-2014 iha kazu barak mos ne’ebe media nasional sira fo sai.
Iha vitima insestu balun mak obrigada tenke hela iha uma Mahon durante tempu naruk to’o balun partus iha uma mahon hodi hein prosesu justisa formal no desizaun ikus ba sira nia kazu.
Iha parte seluk, Deputada Maria Adozinda Pires da Silva nudar reprejentante feot iha uma fukun sente prekupa tebes ho situasaun ida ne’e tanba afeta tebes ba iha labarik feto sira nia futuru.
“Presiza halo alterasaun ba lei ne’e atu ita iha baze legal ne’ebe forte hodi prosesu autor sira tuir lei ne’ebe iha,” dehan Nia.
Relasiona ho situasaun ida ne’e Prokurador Jeral da Republika (PJR) mos submete ona amandamentu ida ba iha Ministerio Justisa atu halo alterasaun ba Kondigu Penal hodi tanba iha Kodigu Penal laiha artigu ida mak sita klaru kona ba kazu insestu.
Entertantu, Diretora Organizasaun Local Asistensia Legal ba Feto no Labarik (AlFeLA) Merlita Correia rekuinese iha Tribunal juis sira difisil tebes atu foti desizaun ruma hasoru autor insestu sira tanba iha kodigu penal laiha artigu ida mak sita klaru kona ba kazu ida ne’e.
“Ami sei nafatin hamutuk ho organizasaun legal sira hanesan JSMP no seluk tan halo advokasia ba iha nivel hotu hodi fo atensaun seriu ba situasaun ida ne’e liu –liu kriminaliza aktu immoral ne’e,” nia dehan.
