
Hahu husi 29 fulan Julho to’o 14 Dezembru 2013, Sekretario Estado Politika Formasaun Profesional e Empregu (SEPFOPE) identifika labarik (8-16 anos) hamutuk 233 mak hala’o servisu ne’ebe prejudika sira nia dezenvolvimentu fisiku no edukasaun. 
Sekretario Estadu Ilidio Ximenes da Costa, hateten numeru ne’e foin identifika iha Dili laran, e governu sei fo atensaun maka’as ba situasaun ne’e iha tinan ne’e.
“Agora, ami iha ona konselho nasional kontra tabalho infantil no hau fo ona tomada de pose ba sira atu haree ba labarik sira ne’ebe buka moris iha luron ibun, sira nia direitu,” SE Ximenes hateten, iha Mascarenhas, Dili.
Husi numeru ne’e, nain 128 mak la eskola, feto 35 no mane 93, enkuantu nain 105 mak sekola no servisu, kompostu husi feto 19 nomane 86.
Nia hateten, aktividades ne’ebe sira hala’o mak fa’an sasan iha dalan ninin (fa’an sigaru, pulsa, aifuan, manu tolun da’an no seluk tan), konstrusaun, fase kareta no rekolha lixu.
Nia hatutan, factor identifikadu mak kiak, inan aman laiha, hela ho familia no inan aman fahe malu (divorsio) no seluk tan.
Aleinde ne’e, nia hateten, relidade hatudu katak labarik ne’ebe buka moris iha luron ibun barak mos hela ho membru governu, diretor, xefe departamentu no funsionario publiku sira, maibe sira tenke hala’o aktividade faan iha dalan ninin no sai trabalho domestiku atu hetan osan hodi sustenta sira nia moris.
Entretantu Novenio Pascoal (12), negosiante sigaru iha dalan ninin ne’e sente kontente ho servisu ne’ebe nia hala’o maske kolen, hodi ajuda inan aman bainhira sai eskola.
“Fila husi eskola ba fa’an sigaru no pulsa to’o kalan mak fila ba uma, tanba kolen toba liu la estuda dadersan ba eskola fila kontinua fa’an hodi ajuda ama no apa hola sasan eskola nian no seluk tan,” nia dehan.
Iha fatin hanesan, negosiante Manu tolun Anton Colo husi Distritu Oe-Cusse, hateten labele kontinua nia estudu iha ensino baziku tanba la hetan supporta husi familia.
Nia hatutan, manu tolun da’an ne’ebe nia fa’an la’os ninian, maibe fa’an ema nian no kada fulan ema un selu sira $50.
“Hau la eskola no hau hela iha ne’e ho maun sira, lor-loron sira haruka hau ba fa’an manu tolun iha sidade laran,” Colo dehan.







