Organizasaun Lalenok Ba Ema Hotu (LABEH) ejiji ba Parlamentu Nasional atu halo eleisaun foun hodi hili Prezidente Komisaun Anti Korupsaun (KAK) ba tinan hat oin mai, tanba mandate komisariu tuan, Aderito de Jesus remata ona.
Diretor Ezekutivu LABEH, Julio Gil da Silva Guterres, hateten Komisariu Aderito de Jesus hahu simu nia mandatu nudar prezidente KAK iha dia 22 Fevereiro 2010 to’o 22 Fevereiro 2014, ne’ebe liu tiha ona.
Tuir Lei KAK nian iha nu.8/2009, nia dehan, iha artigu 11 koalia kona ba mandatu no prosedimentu komisariu nian, katak komisariu ne’e hili nia mandatu tinan hat deit.
“Bainhira mandatu ne’e remata ona sei la kontinua tan no tenke hein fali Meja Parlamentu Nasional atu halo eleisaun hodi hili Prezidente Komisariu foun,” Diretor LABEH, Julio Gil da Silva Guterres hateten, iha Comoro, Dili.
Nune’e mos, nia afirma, iha artigu 11 ne’e hateten mos katak governu tenke husu fali eleisaun komisariu foun ba PN, kleur liu loron 30 nia laran deit molok mandatu ne’e remata.
Tanba ne’e nia sujere ba Parlamentu Nasional atu imediatamente halo ajenda kona ba eleisaun ba prezidenti komisariu foun ou halo nomeiasaun ba adjuntu komisariu hodi sai prezidenti interinu tuir lei.
,”Artigu 11 lei KAK nian mos koalia, wainhira mandatu hotu, governu husu ba Parlamentu Nasional atu hatudu ema ida husi adjunta komisariu nudar prezidenti komisariu interinu,” nia hateten.
Entretantu Vise Prezidente Parlamentu Nasional (PN), Deputadu Aderito Hugo, hateten atu halo kandidatura ba komisariu foun KAK nian, ne’e kompetensia governu nian.
Kompetensia PN nian mak, nia hateten, halo eleisaun ba kandidatu ne’ebe mak selesaun ona atu halo aprovasaun liu husi eleisaun sekreta.
“Doutor Aderito de Jesus Komisariu atual KAK ninian haruka tiha ona karta informasaun antisipadas antes nia mandatu remata iha 22 Fevereiru 2014,” nia hateten.
Vise Hugo ne’e rekonese, katak Parlamentu simu ona karta informasaun antisipada husi Komisariu Aderito iha semana kotuk liu ba.
”Ami parlamentu tau ona konsiderasaun ba ne’e no bazeia ba karta ne’ebe doutor haruka mai iha parlamentu ami halo kedas andamentu karta ida hodi fo hanoin ba governu,” Deputadu Hugo hateten.
Nia dehan, iha mandatu Aderito de Jesus durante tinan hat nia laran iha prosegresu lubuk ida iha parte tolu, mak hanesan prevensaun ,sosializasaun inklui halo investigasaun ba kazu korupsaun sira.
Involvementu KAK nian iha rede nasional no internasional ne’ebe Komisariu Aderito rasik diriji paine-painel iha internasional, nia dehan, lori Timor-Leste nia naran ba forum iha Komisaun internasional hodi kombate korupsaun.
“Ita hein katak ho investimentu ne’ebe halo ona ne’e,komisariu foun ne’ebe mai bele kontinua tan eleva nivel servisu iha parte tolu ne’e,” Hugo esperansa.
Iha fatin hanesan Deputadu Felisberto Monteiro, hateten durante tinan hat KAK servisu sein iha seguransa ba sira.
“Ita kuandu koalia kona ba korupsaun, korupsaun sei buras ba nafatin tanba ita laiha seguransa ba ema sira ne’ebe hala’o servisu ida ne’e, defisil kaer ne’ebe halo korupsaun,” nia hateten.
Nia fo ezemplu, hanesan iha Indonezia, membrus KAK Indonesia hetan seguransa masimu durante 24 oras nia laran, nune’e bele garante servisu KAK nian bele la’o ho diak.
Deputadu Cristovao Barros, sublina iha mandatu Aderito de Jesus durante tinan hat nia laran iha progresu, tanba kazu balun konsege finalize iha tribunal maske balun seidauk.
“Hanesan kazu Lucia Lobato, kazu eis Deputadu Riak Leman nian ne’ebe uja kareta parlamentu nian ba tuir kampanha iha tinan 2012,” nia hateten.
Nia dehan, kazu eis deputadu ne’e tama ona iha Ministeriu Publiku hein tuir julgamentu iha tribunal.
