Grupu Feto Parlamentar iha ona planu atu kria lei pornografia nian iha Timor-Leste, nune’e bele regula hahalok pornografia iha rai laran.
Membru Grupu Feto Parlamentar (GMPTL), Deputada Brigida Coreia, hateten sira nia grupu halo ona konsultasaun iha rai barak kona ba implementasaun lei ne’e.
“Ami ba halo estudu iha Thailandia,Vietnam no Indonezia, oinsa para ami bele hetan informasaun ruma kona ba lei pornografia,”membru GMPTL ne’e dehan, iha Parlamentu Nasional.
Nia dehan, nasaun hirak ne’e iha ona lei ne’e no nia implementasaun la’o ho diak.
“Ami nia asesor sei prepara hela esbosu sira ne’e, para ami tau ba konsiderasaun,” Deputada Correia hateten.
Nia hateten, iha posibilidade lei ne’e bele ona diskute iha tinan 2014 ne’e no sei hare mos kona ba vantajen no desvantajen husi lei ne’e.
“Ita labele kopia tuir 100 persen husi rai seluk, maibe ita tenke hare ba aspeitu oi-oin, akomoda ema hotu nia hanoin,” nia dehan.
Nune’e mos Deputada Bendita Moniz Magno, hateten importante duni atu kria lei ida ne’e, atu nune’e bele regula hahalok porno sira.
Maibe nia dehan, deputadu hotu-hotu tenke fo sira nia hanoin kona ba lei ne’e.
”Ami komisaun F ami bele hare, maibe buat hotu-hotu iha Komisaun A mak toma inklui mos iha Konselho Ministru mak foti desizaun,” nia dehan.
Entretantu Deputadu Arao Noe, dehan problema ne’ebe mak akontesa mak media susar atu kontrola liu-liu ba internet sira.
“Saida mak ita presiza kontrola mak mentalidade, edukasaun moral husi familia,inan aman fo edukasaun ba oan sira,” Deputadu Noe sujere.
Nia dehan, maske Parlamentu Nasional bele kria lei to’o dala 10, mais ema nia moral mak ladiak susar atu kontrola.
Nia mos dehan, internet liu-liu face bo’ok sira ne’e,ne’e privadu, maibe bainhira publika ema nia privasidade, ne’e krime.
Iha sorin seluk Diretor Ezekutivu Judicial System Monitoring Programme (JSMP), Jose Luis Oliveira Sampaio, rekonese katak to’o agora TL seidauk iha lei espesifiku kona ba asuntu pornografia.
“Mais ita iha kodigu penal ida ne’ebe mak bolu devasa iha artigu 183, maske ema ne’e hatene faktu kona ba ema seluk nia vida privadu ka seksual, sein iha konesementu husi ema bersangkutan, nia la fo autorizasaun, it abele hetan pena prizaun tina ida ka multa,” Diretor JSMP ne’e dehan.
Maibe nia dehan, kazu ida ne’e bele krime publiku, tanba ne’e kuandu polisia hatene, bele halo investigasaun ba autor sira.
“Aban bainrua estadu tenke hanoin kria lei kona ba pornografia ninian, atu nune’e bele introdus, bele loke espasu liu tan ba karakter pornografia ninian,”nia hateten.
“Se la’e ema goza nia direitu ba espresaun, mais iha fatin seluk afeta ba ema seluk nia vida,”.
