Iha 2012 nia laran governu Timor-Leste sei estabelese Servisu de Rejistu Verifikasaun Emprezarial ka Loja-Unika SERVE nune’e bele fasilita emprezariu sira ne’ebe rejistu sira nia negosiu atu bele halao aktividade emprezarial iha rai laran ho fasil liu.
“Mais ou menus iha Agustu nia laran ita bele estabelese ona sistema SERVE, e SERVE ne’e mosu atu aselera prosesu rejistu negosiu ka kompania ruma. SERVE iha fasilidade kompletu no iha rekursu ne’ebe naton atu prosesu ho loron lima deit,” hateten Diretora Nasional Rejistu Notariadu (DNRN), Maria de Fatima de Araujo (19/07) iha Dili.
Atu prepara ba loke Loja-Unika SERVE nian iha Timor-Leste iha tinan ne’e nia laran, Ministerio Justisa, Diresaun Nasional Rejistu Notariadu (DNRN), Ministerio Finansas, Diresaun Impostu Domestikus (DND), Ministerio Turismo Comercio no Industria (MTCI), Diresaun Nasional da Industria (DNI), no Ministerio Ekonomia no Dezenvolvimento (MED) haruka staf nain walu (8) ba halo estudu komparativu hamutuk ho Companies Commission of Malaysia ka Suruhanjaya Syarikat Malaysia-SSM kona ba sistema rejistu kompania sira implementa.
Vizita estudu ne’e importante atu ekipa teknika konjunta ne’e bele aprende hosi esperiensia SSM kona ba uza sistema moderno ne’ebe lalais no efikaza liu atu bele rejista no legaliza kompanhias no mos oinsa bele adapta sistema hanesan atu aplika iha Timor-Leste.
Durante vizita estudu ne’e SSM hato’o sira nia hakarak atu suporta governu Timor-Leste implementa nia sistema SERVE liu hosi formasaun no fahe experiensia no konhesimentus maibe ida ne’e mos sei depende ba akordu bilateral entre Timor-Leste no Malasya iha futuro.
Sistema SERVE mos sei halo kontrolu ba emprezariu ne’ebe rejistu ona kona ba halao sira nia negosiu.
“Sei halo kontrolasaun ba iha emprezariu sira ne’e, liu-liu hare sira nia sede iha ne’ebe no hare sira nia dena lokasi ne’ebe maka hatama ne’e los duni ga la’e, no sira nia sede ne’e kondisaun iha duni ga la’e. Ami sei kontrola,” Diretora de Araujo haktuir tan.
Tuir Ofisial Operasoens Reformas ba Rejisto Negosiu, International Finance Corporation (IFC), Jose Ricardo Silva, Loja-Unika SERVE sei hafasil lalaok emprezariu sira tuir formas oin-oin hanesan emprezas hotu sei hetan numero imposto uniku (TIN) ne’ebe sai nudar numero identifikasaun ne’ebe rekonhese hosi institutisoens governu hotu.
“Sira sei hetan TIN number, dehan katak numero uniku ba empreza. Tuir lei ne’ebe maka foin lalais hetan promulgasaun husi Prezidente se sira ba Ministeriu Justisa entaun numeru ne’e maka sei hatudu iha ne’eba, nune’e mos iha Ministeriu Komersiu no atu ba selu taxa iha Ministeriu Finansas numeru ne’e maka ita hatudu,” hateten IFC Ofisial Silva.
Vizita estudu ba SSM Malasya halao hosi 10-14 fulan Julho no hetan suporta husi International Finance Corporation (IFC).
