Hare ba realidade ne’ebe iha katak agora dadaun partisipasaun feto iha vida politika sei menus tanba organizasaun feto partidu politiku sira hasoru dezafiu oioin atu kapasita feto politika iha vida politika no partisipasaun iha elisaun 2012.
Ho situasaun real ne’ebe iha gropu mulher parlamentar Timor-Leste (GMPTL) no Sosiedade Sivil sira organiza seminario iha dia 7-8 de Novembru 2011 liu ba no Konferensia Nasional 5-6 Dezembru ho tema “Lideransa Feto sira lori ita ba paz no estabilidade” atu hakbi’it no haforsa lideransa feto politika sira atu partisipa iha vida politika no patisipasaun feto iha elisaun 2012.
“Hau hanoin difikuldade barak tebtebes hanesan partidu politikus sira laiha osan atu kapasita sira nia militantes feto atu partisipa iha politika. No parte seluk feto maluk balun sei sente tauk atu partisipa iha vida politika katak lafiar aan asumi responsabilidade iha lideransa, problema familiar katak lina patriakal mak sei domina ne’eduni sira fo liu oportunidade ba mane,” dehan Presidente GMPTL, Deputada Josefa Pereira Soares, foin lalais (5/12) iha Salao Delta Nova, iha Comoro, Dili.
Nia hatutan katak lista kandidatura ne’e obrigatorio feto tenke iha se feto laiha tribunal no Comisaun Nasional das Elições (CNE) rezeita kedas.
“Ho konferensia ne’e atu bele hare ba dificuldade sira ne’ebe iha atu bele trasa esbosu planu estatejiku ba oin atu kapasita feto politika sira nune’e sira brani avansa sai kandidata no bele tur iha parlamentu nasional,” hatutan tan Deputada Soares.
Iha lidun seluk Reprezentante Espesial Sekretariu Jeral (SRSG) Nasoens Unidas iha Timor-Leste UNMIT, Ameerah Haq, hateten partisipasaun feto iha politika laos deit numeru feto iha parlamentus, maibe atu uza oportunidade ne’e halo mudansa ida ne’e sai real.
“Feto sira tenke halo kontribuisaun ne’ebe makas iha prosesu politika katak sira nia lian tenke rona iha nivel hotu-hotu ba prosesu foti desizaun. Nasoes Unidas sei kontinua fo apoiu ba inisiativa governu no sosiedade sivil sira nian atu alkansa inisiativa sira ne’e,” dehan SRSG Haq.
Deputada Fernanda Borges, PUN, nudar oradora iha eventu ne’e katak Lei eleitoral numeru 25 ne’ebe aprova ona iha parlamentu fo biban bo’ot ba feto atu tama iha Parlamentu Nasional.
“Lei Eleitoral deit lato’o, partidus politikus sira nia regulamentu internu tenke ajuda feto atu kandidata aan, tenke liu husi prosesu seleksaun ida ne’ebe transparente atu nune’e feto sira ne’ebe compete iha kandidatura ne’e ho kapasidade no kualidade ne’ebe diak atu bele hato’o feto nia preokupasaun iha future,” hateten Deputada Borges.







