Lutadora Maria Tapo nudar ezemplu diak ba feto Timor-Leste, liu-liu jerasaun foun tanba ho sakrifisiu no kontribuisaun ne’ebe nia halo ba luta libertasaun nasional.
Lutadora Tapo mate iha area Fronteira iha loron 3 Novembru 1975 bainhira luta hasoru tropa Indonesia sira nia invazaun Timor-Leste.
Governu Timor-Leste liu husi Sekretaria Estado Pormosaun Igualidade (SEPI) foti loron 3 Novembru hanesan Loron Nasional Feto Timor-Leste.
“Loron 3 fulan Novembru ita hili hanesan Loron Nasional ba Feto Timor-Leste tanba iha loron ne’eba tinan 35 liu ba ita nia feto lutadora ba rezistensia Maria Tapo, oho iha fronteira tanba nia sakrifisiu ne’ebe nia halo ba luta indepedensia,” hateten Sekretaria Estado SEPI, Idelta Maria Rodrigues, durante nia diskursu selebrasaun Loron Nasional Feto Timor –Leste foin lalais (3/11) iha edifisiu Sekretaria Estado Joventude e Desportu (SEJD) iha Sional, Dili.
SE Rodrigues hatutan katak iha selebrasaun Loron Nasional Feto Timor-Leste tinan 2011 espesialmente atu fo onra no hanoin hikas fali kontribuisaun lutadora Maria Tapo iha passadu no mos lutadora sira seluk hanesan Maria Gorreti, Rosa Mukty, Isabel Barreto no feto Cararas.
Governu Timor-leste liu husi (SEPI) selebra Loron Nasional ba Feto Timor-Leste ho tema “Hakbi’it Feto nia partisipasaun iha politika ba dezenvolvimentu Nasional” iha 13 distritus hodi nune’e bele fo nafatin atensaun ba papel feto nian iha rai laran liu-liu iha baze, ho rajaun kontribuisaun feto ba libertasaun ba kontestu dame no paz iha dezenvolvimentu la limite deit iha area domestika nian.
Iha fatin hanesan Reprezentante Nasoens unidas, Ammerah Haq, hateten katak ho kontribuisaun no sakrifisiu ne’ebe feto Timor-Leste hatudu iha luta libertasaun konsulta popular no oportunidade seluk ne’ebe inplementa hatudu exemplu diak ba feto hotu-hotu iha mundu tomak.
“Hanesan Reprezentante Especial Nasoens Unidas iha Timor ita bo’ot sira fo lisaun diak mai hau bainhira hau remata enkontru ruma hau sempre hatene no rekoinese ezijensia feto iha Timor,” dehan SRSG Haq.
Nia hatutan katak ho esforsu ne’e SEPI ho nia ekipa tomak inplementa hodi promove feto ne’ebe atu partisipa iha elisaun tinan oin mai no lei eleitoral ne’ebe pasa katak kandidatu nain 3 tenke feto ida ne’e hatudu exemplu ne’ebe diak ba nasaun sira seluk.
Tuir SRSG Haq Feto Timor-Leste hatudu duni sira nia kapasidade tuir eventu internasional iha nasaun seluk hanesan Senhora Filomena Barros dos Reis ne’ebe hetan premiu N-PEACE iha Bangkok no Senhora Milena Pires nudar Reprezentante CEDAW iha Nova yorke.







