
Autoridade lokal servisu hamutuk ho komunidade hodi tau matan ba limpeza ambiental liu-liu prátika soe lixu tuir nia fatin, hodi prevene poluisaun ambientál.
Xefe Suku Bebonuk Alfredo da Costa husu komunidade atu servisu hamutuk ho autoridade lokal hodi hadia situasaun lixu iha suku laran, tenki soe lixu iha fatin apropriadu no labele soe arbiru iha área públika sira atu prevene poluisaun ambientál.
“Ha’u hein katak liuhusi kooperasaun entre komunidade no autoridade lokal, sei rezolve problema lixu iha Suku Bebonuk, bele diminui nomós bele kria ambiente ne’ebé moos, saudável no di’ak ba moris komunidade tomak,” dehan nia.
Xefe Suku ne’e hatutan problema soe lixu arbiru ne’e kontinua akontese prátika ne’e bele fó impaktu negativu ba saúde públika no mos bele halo área suku nian sai la furak.
“Autoridade suku sei kontinua halo sensibilizasaun no edukasaun ba komunidade sira kona-ba importánsia atu tau-matan ba limpeza ambientál no uza fatin lixu ne’ebé prepara ona,” dehan Xefe Suku.
Iha parte seluk Prezidente Autoridade Munisípiu Díli, Francisco do Santos hateten sira buka meiu oioin atu oinsá bele rezolve problema lixu iha Díli.
“Komunidade sira tenke koopera ho Autoridade Município Dili nian, atu nune’e la’o ho di’ak, tanba dala ruma, ita avizu labele soe lixu iha tempu loron. Maibé ita-nia komunidade sira, ulun toos entaun sira nafatin, soe lixu iha loron, kalan ita raut tiha, loron nakonu fali de’it, tanba ne’e autoridade munisipiu nafatin buka meiu oinsá para, nafatin foti tutuir,” nia esplika.
Nia kontinua informa, komunidade sira atu kolabora ho autoridade munisípiu sira atu nune’e bele rezolve problema lixu iha rai laran, se lae problema ne’e sei kontinua akontese nafatin, tanba komunidade sira nafatin la kumpri orariu soe lixu nian.
“Tuir oráriu uluk nian rekolla lixu iha dader tuku neen to’o lokraik tuku neen, maibé agora ita halo fali oráriu rekolla lixu iha lokraik tuku neen to’o dader tuku neen, komunidade sira ne’ebé atu soe foer, tenke soe iha lokraik ou kalan, maibé ita-nia komunidade balun nafatin la kumpri orariu sira-ne’e,” nia dehan.
Iha parte seluk, komunidade husi Suku Bebonuk Laurinda Maria de Asunção dehan, hakarak partisipasaun ativa iha atividade ne’e, tanba ema barak sai husi uma hodi halibur lixu, hamoos bee-dalan no organiza fatin sira ne’ebé durante ne’e konsidera la moos, tanba limpeza ambientál la’ós deit responsabilidade governu nian, maibé responsabilidade hamutuk entre autoridade no sidadaun hotu.
“Se ita rasik la tau matan, ema seluk sei la halo ba ita, tanba ne’e, ita presiza hahú husi ita rasik hodi tau matan ba ambiente,” hateten Laurinda.
Nia afirma, atividade ne’e mos hanesan forma edukasaun ba komunidade atu aumenta konsiénsia kona-ba importánsia limpeza no jestaun lixu ne’ebé loos, espera katak atividade hanesan ne’e bele kontinua iha futuru no sai kultura ida iha sosiedade.Aleinde ne’e nia hatutan, ho kooperasaun di’ak entre autoridade no komunidade, Suku Bebonuk bele sai exemplu ba área seluk iha Timor-Leste iha esforsu hodi kuidadu no hadi’a ambiente.







