Diretora Ezekutivu Fundasaun Alola (FA), Alzira Reis, hateten fundasaun nafatin halo sosializasaun hasa’e konesementu foinsa’e sira nian kona ba tipu trafiku humanu, tanba sira mak sai risku ba aktu illegal ne’e.
Nia dehan, sosializasaun barak liu hala’o iha Dili, tanba foinsa’e barak mai iha Dili buka servisu no eskola, entaun sira presiza iha konesementu kona ba lala’ok trafiku humanu.
“Kada semana ami halo diskusaun mensal ho foinsa’e sira ne’ebe asesu ba ami nia sentru no universitario sira atu hasa’e sira nia konesementu kona ba trafiku humanu no esperiensia moris,” Diretora Reis hateten, iha Mascarenhas, Dili.
Nia hateten, foinsa’e sira risku bo’ot ba aktu illegal ida ne’e, tanba kampu servisu iha rai laran limitadu tebes, entaun fasil ema atu esplora foinsa’e sira liu –liu feto sira.
“Kampu de servisu laiha, entaun fasil ba ema seluk mai esplora Timor oan sira, ezemplu foin lalais akontese feto foinsa’e ida atu lori sai to’o iha aero portu lakonsege, tanba imigrasaun detekta,” nia hateten.
Nia hatutan, Timor –Leste agora la’os deit nasaun destinasaun maibe nasaun ne’ebe ema bele esplora nia ema sira.
Nia mos, preokupa kona ba problema trafiku humanu ne’ebe akontese iha rai laran husi munisipio mai iha capital Dili, ne’ebe maioria labarik feto sira mak sai vitima.
Maske Timor –Leste seidauk iha estatistika lolos kona ba kazu trafiku humanu, maibe nia dehan, realidade akontese iha kazu balun autor tama ona iha prizaun.
Iha parte seluk Diretora organizasaun Forum Komunikasaun Joventude (FCJ), Madalena da R. Pinto Baptista, konsidera governu laiha seriadade atu kombate trafiku humanu iha rai laran.
Nia dehan, tinan kotuk sira hato’o relatoriu investigasaun kazu esplorasaun labarik ba iha instituisaun relevantes (Ministerio Publiku, Ministerio Solidariade Sosial) atu prosesa ba oin, maibe laiha reasaun ne’ebe positivu husi ukun nain sira.
“Ami laran moras tebes, tanba ami hakarak foti kazu ne’e ba oin nune’e buat ne’ebe akontese ba labarik nain hira ne’e labele akontese tan, maibe laiha reasaun husi ema bo’ot sira,” nia kestiona.
Iha parte seluk, Agostinha Pinto, husu ba instituisaun relevantes atu halo kampanha nasional ida kona ba trafiku humanu ba komunidades iha area rural oinsa mak proteje sira nia oan husi aktu illegal ne’e.
“Ita haree durante ne’e sosializasaun kona ba trafiku humanu laiha, iha organizasaun feto balun halo, maibe seidauk maximu tanba la ba ema hotu,” nia observa.
