Laboratorium Nasional seidauk bele halo analiza ba virus ebola, tanba virus ida ne’e daet lais liu no presiza iha ekipamentus ne’ebe kompletu nune’e bele halo analiza.
Xefe Departamentu Moras Hadaet Ministerio Saude, doutora Merita Monteiro, hateten maske virus ebola seidauk identifika tama iha rai laran, maibe presiza antisipa antes.
“Ita reza deit atu virus ne’e labele tama mai Timor,maibe karik loron ruma mosu, entaun ita tenke karantina tiha pasiente hodi halo tratamentu sintomatologia no haruka sampel ba liur hodi halo analiza,” doutora Monteiro hateten, iha wokshop kona ba ebola iha Hotel Timor, Dili.
Nia dehan, Ministeriu Saude hamutuk ho organizasaun Saude Mundial halo ona kontaktu ho laboratorium husi India, nune’e bele halo analiza bainhira diskunfia kazu ruma.
Nia hatutan, ministerio mos prepara ona pesoal saude treinadu atu fo atendimentu ba pasiente (karik mosu) inklui estabelese ona matadalan atendimentu ida ba pesoal saude sira atu uja bainhira halo tratamentu.
“Virus ida ne’e perigu tebes,” nia dehan.
Alende ne’e nia dehan, ministerio mos estabelese ona fatin izolamentu ida espesifiku ba kazu ebola iha ospital nasional, hodi responde ba kazu ruma bainhira identifika.
Nia hateten, ebola virus ida ne’ebe perigu tebes ba ema nia vida, tanba laiha aimoruk atu kura moras ida ne’e no nia prosesu daet lais liu kompra ho virus sira seluk.
Virus ebola daet husi ema ida ba ema seluk liu husi kontaktu direita ho afetado virus hanesan isin kulit ne’ebe kanek, fani, kosar been, kabeen nune’e mos liu husi relasaun seksual inklui mos ho material sira ne’ebe afetadu ona (roupa, lenso, daun no seluk tan).
Iha parte seluk, reprezentante organizasaun Saude Mundial Sesante, doutor Jorge Mario Luna, hateten laboratorium nasional iha ne’e seidauk bele halo analiza, tanba virus ida ne’e perigu tebes no presiza laboratorium ne’ebe kualidade.
“Virus ida ne’e labele halo iha laboratorium ne’ebe simples, tanba perigu tebes, karik iha Timor –Leste mosu kazu ruma ne’ebe ita diskonfia, tenke foti sampel no haruka ba laboratorium regional iha India atu halo analiza,” doutor Luna esplika.
Nia hatutan, virus ida ne’e labele analiza iha laboratorium sira simples, e nasaun barak sei susar mos atu halo analiza ba sampel ne’ebe sira diskonfia.
