Ministeriu Saude koopera ho Organizasaun Saude Mundial (WHO) iha Timor-Leste fo Training Of Trainer ba pesoal saude hamutuk nain 34 kona ba atendementu ba moras dengue ne’ebe kada tinan numeru pasiente as.
Vocal Point Moras la Hada’et iha WHO-TL, Jeremias da Cruz, hateten WHO fasilita treinamentu TOT ne’e tanba Ministeriu Saude mak husu hodi fo training ba pesoal saude ne’ebe sai treinador ba pesoal sira seluk kona ba moras ne’e.
“Ami simu proposta husi Ministerio atu halo treianemntu ba medikus no emfermeirus atu bele sai fali treinador ba pesoal sira seluk iha fasilidade saude hotu,” da Cruz hateten, iha Ospital Nasional, Bidau, Dili.
Nia haktuir, treinamentu ne’e importante tebes ba medikus sira liu –liu medikus foun sira ne’ebe hasai estudu iha Cuba, atu sira iha konesementu ne’ebe klean kona ba moras dengue no oinsa atu atende.
“Iha Cuba moras dengue no malaria laiha,” nia dehan.
Fasilitador ba TOT ida ne’e peritu sira husi Thailandia, kompostu husi doutour nain rua no emfermeirus nain rua.
Treinamentu TOT ne’e partisipa husi reprezentantes ospital referral lima no sentru saude balun ne’ebe identifika numeru moras dengue kada tinan aumenta.
Nia hatutan, sentru saude sira ne’ebe simu pasiente dengue barak kada tinan, mak sentru saude distritu Viqueque, Sentru Saude Comoro, Becora, Formosa inklui mos ospital referral 5 iha rai laran.
Aleinde ne’e, nia dehan, peritu sira ne’e mos servisu hamutuk ho ospital sira hodi dezenvolve mata dalan tratamentu ba moras dengue ho espesifiku no kondis ho situasaun no ekipamentus ne’ebe iha.
“Ita bo’ot sira hatene, kada tinan endemiku moras dengue akontese hela deit, maibe durante ne’e Timor –Leste laiha mata dalan tratamentu ba moras ne’e,” nia hateten.
Durante ne’e, nia dehan, TL uja mata dalan husi rejional WHO nian hodi fo atendementu ba pasientes dengue iha fasilidades saude sira no mata dalan rejional WHO ne’e uja ona iha nasaun 11.
Entretantu Deputadu Eladio Faculto, hateten ida ne’e importante tebes atu hamutuk buka solusaun hodi kombate moras dengue, maibe susar kuandu laiha politika prevensaun ida ne’ebe diak.
Membru Komisaun F (Saude, edukasaun, Veteranus, Igualidade) ne’e, hatutan politika prevensaun mak xavi atu kombate moras hotu ne’ebe afeta no fo ameasas ba vida komunidades.
“Tenke iha programa prevensaun ida ne’ebe konkretu, atu bele hasai komunidade sira husi risku epidemia dengue,” Deputadu Faculto sujere.
