Oras ne’e dadaun labarik nain 40 resin mak halo terapia okupasional (kumu) iha Sentru Nasional Rehabilitasaun Asosiasaun Hi’it Ema Ra’es Timor (ASSERT).
Terapisionista, Domingos Maia Rodrigues, hateten labarik hirak ne’e ho kondisaun ain liman mamar no iha problema seluk iha sira nia fiziku, sir abele hetan diak fali no bele kaer servisu ajuda inan-aman.
Nia dehan, halo akompanhamentu ba labarik ho idade (10 mai kraik) ne’ebe problema ho fisiku (liman, ain mamar no seluk tan), sira tuir terapia ho rutina tanba labarik sira ne’e nia perkembangan tubuh mak tarde.
Nia hatutan, problema rekursu humanu sai mos prekupasaun bo’ot ba atendementu kliente sira tanba kliente barak liu.
“Problema terapisionista ami nain rua deit no ajuda nain tolu kliente labarik kada loron aumenta,” preokupa terapisionista Rodrigues, iha ASSERT, Becora, Dili.
Nia dehan, Sentru Rehabilitasaun ASSERT fo deit atendementu ba ema ne’ebe iha problema ho fiziku hodi rekopera, maibe ba sira ne’ebe problema ho kakutak ne’e difisil atu kura.
Nia konta, ba pasiente labarik sira ne’ebe foin tama, primeiru kaer hodi buti labarik sira nia uat ne’ebe badak halo lolos, depois tama ba iha programa alfabetizasaun (hakerek, pinta, konese animal no seluk tan), halo uluk aprosimasaun hodi kria interaksaun ne’ebe diak ho labarik sira.
Alem de ne’e, nia dehan, sira mos iha atividade rilex hanesan lori labarik ba halimar iha tasi ibun kada fulan ida dala ida.
Entretantu Koordenador Programa, Nazário S. da Silva rekonese, katak rekursu humanu sai preokupasaun ba sira nia atendementu, maibe sira esforsu hodi fo atendementu ne’ebe kualidade ba kliente sira.
“Numeru kliente ne’ebe aumenta kada loron no ho antusiasmu familia lori sira nia oan mai, iha labarik balun bele kaer buat ruma, hakerek no halo interaksaun diak ho ema seluk, ne’e signifika katak ami iha progresu,” nia dehan.
Tuir estatistika sentru nasional rehabilitasaun iha fulan Janeriu to’o Setembru tinan 2013 sentru konsege registu labarik hamutuk 224 hodi tuir terapia iha sentru rehabilitasaun, tanba labarik sira ne’e problema ho kakutak paralizadu ne’ebe fo impaktu mos ba sira nia fisiku.
Nia hatutan katak kliente sira ne’e sentru rehabilitasaun simu husi kazu referral, parseirus iha 13 distritus balun familia mak lori rasik.
