Organizasaun Non Govermental Forum Tau Matan ne’ebe durante ne’e promove direitu labarik ejiji ba Ministerio Justisa atu finalize lalais Lei Justisa Juvenil no Kodigu Labarik, nune’e bele submente ona ba Parlamentu Nasional atu aprova.
Koordenador Programa Protesaun Labarik, Honorio Almeida hateten, esbosu lei rua ne’e importante tebes, atu asegura no pomove direitu labarik hodi partisipa iha prosesu dezenvolvementu nasaun nian.
“To’o agora ita seidauk iha politika legislasaun ida ne’ebe atu regula no hare kona ba labarik, entaun esbosu rua ne’e importante tebes atu asegura labarik sira,” sujere Koordenador Almeida, iha Dili.
Tuir nia, Lei Kodigu Labarik hanesan sumbrinha ida ba lei sira seluk, ne’ebe sei koalia kona ba situasaun labarik, enkuantu Lei Justisa Juvenil sei koalia kona ba labarik sira ne’ebe konflitu ho lei.
Iha parte seluk, Joao Fatima, (14), nudar labarik nia rekonese katak, governu halo buat barak ba labarik hodi hakonu sira nia direitu hanesan harii eskola Ensino Baziku no estabelese Sentru Registu Moris iha fasilidade saude maibe la ho kondisaun ne’ebe diak.
“Hau hanoin governu halo ona esfosu barak atu responde ba situasaun sira ne’e maibe seidauk masimu, espera katak iha futuru governu bele kria politika legislasaun ida diak hodi protese ami nudar fini ba nasaun nian,” dehan Fatima.
Nia mos husu ba governu, tenke fo duni konsiderasaun ba esbosu lei sira ne’ebe fo protesaun ba situasaun labarik, tanba labarik barak mak agora dadaun moris iha luron ibun, sai vitima ba violasaun seksual, abuzu seksual, no seluk tan.
Hatan ba kestaun ne’e, Vise Ministru Justisa, Ivo Jorge Valentekatak, estadu liu husi governu iha konpromisiu bo’ot atu fo protesaun ne’ebe masimu ba labarik sira tanba ne’e dever estadu nian atu proteze nia povu.
Nia hatutan, Ministeriu Justisa hamutuk ho parseirus internasional sira prepara ona dokumentus lubuk ida inklui esbosu lei justisa juvenil no kodigu labarik ne’ebe submete ona ba iha Konselhu Ministru.
“Mesmu ita laiha kodigu espesial ba labarik sira hanesan lei justisa juvenil, maibe la signifika katak labarik sira ne’e la protezidu, tanba iha lei kodigu penal no kodigu prosesu sivil proteze ona labarik inklui mos insestu,” dehan Vise Ministru Valente.
