“Ohin ami materia Portuges mak tama, maibe profesor la tama entaun ami halimar deit iha liur ne’e,” hateten Estudante Joni Freitas, (19/06), iha nia eskola fatin Comoro, Dili.
Estudante Freitas dehan, mestre sira balun mai, maibe la tama sala e tur deit iha liur wainhira oras to’o, sira fila ba uma.
Nia hatutan,Profesor sira balun nunka tama, maibe wainhira sira tama fali, estudante sira ne’ebe tama tarde haruka fila.
Entertantu Profesor ne’ebe lakohi fo sai nia identidade ba publiku,rejeita informasaun ne’ebe dehan, profesores sira mak abandona eskola, tanba lor-loron sira tama hanorin alunus sira.
“Alunus ida be koalia hanesan ne’e ,alunus ne’e dalaruma semana ida tama dala ida dala rua deit,” dehan Profesor ne’e.
Fontes konfirmadu ne’e dehan, la’os profesor sira mak abandona eskola, maibe alunus sira mak abandona eskola.
Tuir nia, iha alunus balun lori tudik bainhira tama eskola hodi ameasa professor sira.
“Sira ida halimar deit iha liur ne’e wainhira ami profesor sira haruka sira tama eskola simu materia dala ruma sira lakohi tama ,ita obriga sira orsida sira sai ba hateten sira nia maun, sira mai fali iha eskola hodi ameasa fali profesor sira,” dehan fontes konfirmadu ne’e.
Iha sorin seluk Kordenador Timor-Leste Coalification of Education (TLCE), David Bendito da Silva, dehan problema hanesan ne’e la’os foin akontese maibe dala barak ona.
“Sira nia razaun mak tanba eskola halo hela prosesu rehabilitasaun, ne’ebe prosesu aprendizajen la’o nune’e deit, ne’e la’os razaun,” Kordenador da Silva kritika.
Kordenador ne’e katak, ida ne’e akontese tanba falta kontrolu husi Ministeriu Edukasaun, tanba ne’e nia parte sujere ba Konselhu dos Pais atu hare asuntu ne’e iha eskola refere. “iha tempu badak nia laran ami sei halo observasaun ba iha eskola ne’e,” Kordenador ne’e reforsa.
Entretantu hatan ba kestaun ne’eDiretor Ensino Baziku, Alfredo de Araujo katak, Diretor da eskola iha kompetensia masimu fo xamada atensaun ba profesor sira ne’ebe abandona estudante.
“Profesor la iha, ne’e oin seluk maibe profesor iha mak la hanorin ne’e diretor iha kompetensia para toma medida,” Diretor de Araujo dehan.
Diretor ne’e dehan, Profesor nudar Funsionariu Publiku, ne’ebe iha obrigasaun atu hanorin alunus sira, la’os ba tur deit oras to’o fila.
“Hau ohin imediatamente kontaktu ho Superintendenti, aban tenke halo espesaun ba eskola ne’eba, ne’e la tolera funsionariu ida simu salariu ful-fulan nia mai tur deit la hanorin, se lakohi hanorin sai, hatama fali ema seluk,” Diretor de Araujo lamenta.
Kona ba alunus sira mak lakohi tuir prosesu aprendijazen, nia dehan professor sira iha meius barak atu konvense alunus sira hodi tuir aulas.
