Hafoin tinan 10 Timor-Leste (TL) ukun aan no implementa Programa Analfabetizasaun iha 2007 iha teritoriu tomak, oras ne’e dadaun sidadaun 170 mil mak hatene ona lee no hakerek (sira nia naran).
“Ita koalia konaba analfabetismu,ema nebe sidauk hatene le no hakerek,ita bele hateten kuaje Timor laran tomak barak tebes,kuaje 250 Mil analfabetus inklui joven adultu sira nebe uluk la konsege konklui sira nia estudu,”hateten Diretor Nasional Ensino Rekorente Filomeno Lourdes dos Reis Belo, semana kotuk,(12/04) iha Vila-verde, Dili.
Tuir Diretor Belo, Distritu ne’ebe livre ona husi analfabetu, mak Distritu Oe-Cusse, Sub-distritu Atauro, Aileu, Covalima, Lautem, Manatuto no Distritu Manufahi, e distritu hirak ne’e deklara livre husi analfabetismu iha 2010 no 2011.
Enkuantu Distritu tolu, Distritu Baucau, Ermera no Distritu Liquisa mak pronto ona atu deklara, karik iha governu foun mai.
“Ida ne’e ita sei hala’o bainhira ita nia prezidenti foun hetan pose ona ho governu foun mosu, sei aprezenta ba Governu atu halo deklarasaun ba distritu tolu ne’e,” Diretor Belo informa.
Tuir orariu nebe mak estabelese, ensinu aprendizajen ba analfabetu la’o loro-loron no gratuita hala’o semana ida dala lima durante oras rua loron ida.
“Durante fulan tolu ita nia inan-aman sira kuandu halo provas, sira konsege lee no hakerek ita fo avaliasaun diak fo ba sira, aprovadu sira simu sertifikadu,” Diretor Belo katak.
Entertantu Membru Parlamentu Deputada Jacinta Pereira, durante nia observasaun iha distritu sira nota katak, maske programa analfabetijasaun la’o to’o iha suku maibe seidauk masimu.
“Ita hare programa analfabetisaun ne’e servisu hamutuk ho ema Cubanu sira hodi hanorin ita nia inan-aman sira, maibe seidauk masimu,” dehan Deputada ne’e.
Iha fatin hanesan membru Komisaun F , Deputada Ilda Maria da Conceicao dehan, durante halo fiskalizasaun iha distritu kona ba programa ne’e, ema barak mak sidauk hatene lee no hakerek.
“Hau hanoin informasaun ida ne’e lalos karik,hau kestiona kuandu ami enkontru ho Ministru Edukasaun hau sempre kestiona ida ne’e, tanbba realidade ferik-katuas sira kaer surat sei ulun tuun ain sa’e,” duvida Deputada da Conceicao.
Tuir informasaun nebe mak Deputada ne’e hetan iha Distritu Viqueque katak, iha suku balun implementasaun programa analfabetu paradu.*







