Ho Lei Justisa Juvenile ne’ebe seidauk halo aprovasaun iha Parlamentu Nasional, maibe labarik barak mak involve ona iha konflitu, tuir Ministra Solidariedade Sosial (MSS) Maria Domingas Alves katak Tribunal bele uza Lei Kodigu Penal hodi foti desizaun ba kazu ne’ebe sira komete.
“Ita konsidera ema sira ne’ebe iha prizaun ne’e ema ne’ebe ho idade 17 to’o 18 la’os labarik ki’ik entau bainhira komete krime todan Tribunal bele foti desizaun bazeia ba lei kodigu penal, krime hotu-hotu bazeia ba kodigu penal kona ba lei justisa juvenil ne’e prosedimentu atu fo protesaun ba labarik la’os atu halo justisa, ema hotu hetan justisa hodi kodigu civil no penal,” dehan Ministra Maria Domingas Alves, semana kotuk (16/02) iha Sentru Konvensaun Dili.
Ministra Alves hatutan, kona balabarik sira ne’ebe agora dadur hela iha prizaun, MSS sempre halo kontrola ba la labarik sira nia kondisaun iha prizaun.
Iha lidun seluk tuir Asisten Programa ba Protesaun ba Labarik iha Organizasaun Non Govermental Forum Tau Matan (FTM), Honorio Almeida katak durante 2006 to’o 2012 labarik ho idade 15 to’o 18 ne’ebbe dadur iha prizaun Becora hamutuk 22.
Tuir Almeida, labarik sira ne’e komete krime todan hanesan krime omesidu, violensia sexual, sunu uma no seluk tan.
“Husi numeru ne’e iha labarik na’in 13 mak hetan ona dezisaun ikus husi Tribunal Distrital katak sira hetan pena prizaun tuir kazu ne’ebe sira komete na’in ida mak hetan pena prizaun tinan 18 tanba komete krime omesidu bazeia ba monitorizasaun ne’ebe FTM halo,” nia dehan.
“Sira nain 13 ne’e agora iha prizaun tanba sira hetan ona desizaun ikus husi Tribunal bazeia ba lei prosesu kodigu penal mak sai instrumentu ba julgamentu katak sira komete krime sira tenke hetan pena prizaun tuir kazu ne’ebe sira komete, iha balun hetan pena prizaun tinan 18, balun mos hetan tinan 10 tanba kazu ne’ebe sira komete mak kazu omesidu,” dehan Almeida.
Tuir nia, nudar rede protesaun ba labarik, sira sei kontinua halo advokasia atu bele hetan rezultadu ne’ebe diak ba situasaun labarik nian liu-liu ne’ebe komete iha krime.
Husi rezultadu monitorizasaun ne’ebe sira hala’o konsege identifika labarik ida husi 22 mak hetan problema ho psikologia (mental) entau nia labele fila ba uma e Tribunal deside nia nafatin hela iha prizaun hodi bele rekopera kondisaun ne’ebe nia iha.
