
Projetu alargamentu estrada iha área Suku Bekora, Postu-Administrativu Kristu Rei, Díli, agora dadaun sai preokupasaun boot ba komunidade lokál, liuliu relasiona ho impaktu ba saúde públiku no moris loroloron komunidade nian.
Reprezentante komunidade, Domingos Soares, husi Suku Bekora, relata katak durante prosesu konstrusaun, rai-rahun aumenta maka’as tebes, liuliu bainhira tempu manas. Problema ne’e la’ós de’it halo ambiente sai la konfortável, maibé mós afeta diretamente saúde ema, liuliu labarik no idozu sira ne’ebé vulnerável liu.
“Ami hela iha área ida-ne’e loron-kalan han rai-rahun to’o bosu. Bainhira veíkulu liu, rai-rahun sae maka’as tebes no tama iha uma-laran. Tuir regulamentu, kompaña tenke rega rai loron ida dala haat atu kontrola poeira, maibé realidade la hanesan. Sira rega de’it iha oras loron manas,” dehan Domingos iha nia rezidénsia, Bekora, Díli.
Nia esplika tan katak bainhira rega iha oras loron manas, efeitu la dura tanba bee maran fila fali lalais.
“Sira la rega iha kalan, dader lae, lokraik lae, entaun rai-rahun kontinua iha. Ami husu atu rega loron ida dala haat atu bele reduz impaktu ne’e,” nia hatutan.
Iha parte seluk, Julmira dos Santos, komunidade iha área refere, hateten katak desde projetu hahú, nia família tenke ba ospitál beibeik tanba labarik sira hetan problema respirasaun no isin-manas.
“Ami semana ida bele ba ospitál dala rua ka tolu. Kalan labarik sira toba la dukur tanba mear, inus metin no susar atu toba. Bainhira loron, sira isin-manas. Ami fiar katak ida-ne’e mosu tanba rai-rahun ne’ebé ami simu loron-kalan,” dehan Julmira.
Nia hatutan katak kondisaun ne’e la’ós de’it afeta labarik sira, maibé mós ema boot sira ne’ebé iha problema respirasaun hanesan asma. Tanba ne’e, nia husu autoridade relevante sira atu tau atensaun antes situasaun sai grave liután.
Hatán ba preokupasaun hirak ne’e, Ministru Obras Públikas, Samuel Marçal, hateten katak governu no kompaña sira kontinua halo esforsu atu kontrola rai-rahun liuhusi rega rai. Maibé, nia haktuir mós katak kondisaun klima manas iha Timor-Leste sai dezafiu ida.
“Se ita hakarak halo estrada ne’ebé di’ak, moderna no fasilita movimentu, ita tenke simu katak durante konstrusaun iha konsekuénsia hanesan rai-rahun, la bele evita 100 pursentu.
Ita rega rai kada loron, maibé tanba loron manas maka’as, bee maran fali lalais, halo rai-rahun sei iha nafatin. Tanba ne’e, ami husu komunidade atu iha pasiénsia durante projetu ne’e implementa,” dehan Ministru Samuel.





