Tuir United Nations Children’s Fund (UNICEF) katak iha rai laran iha labarik barak, liu-liu labarik feto sira, iha area remota ne’ebe abandona sira nia eskola tanba sira nia eskolas dok husi sira nia hela fatin; no ho ida ne’e UNICEF kopera ho Ministeriu da Edukasaun (ME) atu harii eskola ba labarik sira iha rai laran.
Vice Ministru da Edukasaun, Paulo Assis Belo, no reprezentantes UNICEF foin lalais (19/1) inaugura Sentru Ensinu Baziku Caju-Laran, Suku Bahlarauain, Sub-Distritu Viqueque, iha Distritu Viqueque, tanba eduka labarik iha areas remota sei kontribui mos ba futuru nasional.
“Ami kontente bainhira labarik iha suku tolu mai asesu ba edukasaun iha eskola ne’e, no ami kontente tebes ajuda Ministeriu da Edukasaun atu harii eskola ba labarik sira iha teritoriu tomak tanba UNICEF ajensia ba labarik. Tuir UNICEF katak nasaun sei hasoru problema bot bainhira labarik sira abandona sira nia eskola, no hela iha liur ne’eduni inportante mak inan-aman komunidade sira suporta nafatin labarik sira atu halo kompleta sira nia estudu,” dehan Chefe Seksaun Edukasaun UNICEF iha Timor-Leste, Ikem M. Chiejine, durante serimonia inaugurasaun.
Chefe Chiejine hatutan katak UNICEF sei fo apoiu nafatin ME atu fo asesu edukasaun ba labarik sira iha area remota. UNICEF sei halo mos kanalizasaun ba bee mos no saneamentu sintina ba eskola sira ne’ebe UNICEF harii ona no fasilidade seluk no mos sei fasilita tan formasaun ba profesores.
“Iha tinan uluk proposta barak husi area rurais tama iha Ministeriu da Edukasaun atu hadia eskola ne’ebe anin sobu, ita sunu; maibe governu laiha osamentu atu atende lalais. Entau hau koalia ho UNICEF no sira konsege duni ajuda ita ho osamentu kuaze US$500 Mil tanba ne’e hau akompanha ho sira mai iha ne’e atu halo inagurasaun ba uma ida ne’e hodi entrega ba komunidade Bahlaruain nune’e ita nia oan sira bele uza hodi aprende tanba sira mak kaer distinu rai ne’e nia ba futuru,” hateten Vice Ministru da Edukasaun Belo iha nia diskursu durante loron inaugurasaun.
Vise Ministru Belo espera katak iha tinan ida ne’e nia laran Sentru Ensinu Baziku Caju-Laran sei hetan tan edifisiu ida tanba tuir programa governu sentru ensinu baziku tenke iha kuartu edifisu permanente 12 salas, edifisiu ba diretor no chefe apoiu teknika para bele halao aktividade sentru nia diak.
“Ita labele halo hotu dala ida tanba hare ba kapasidade ne’ebe limitadu maibe neineik ita bele dezenvolve sentru ensinu baziku sai diak liu tan,” nia hatutan.
Iha lidun seluk, Direktor Sentru Ensinu Baziku Caju-Laran hato’o sira nia preokupasaun ba kondisaun estradas liga ba eskola ne’ebe ho kondisaun a’at no sira mos preokupa ho fasilidade eskola nian hanesan sala ne’ebe seidauk sufisiente, professores ne’ebe sei menus.
Sentru Ensinu Basiku Kaju-Laran kompostu husi Sentrus Ensinu Baziku areas hat hanesan Ensino Basiku Bahalara-Uain, Bibileo, Cararas, Watukila, Wetali no Talibalanda ne’ebe iha nia alunus hamutuk nain 1,719 kompostu husi Primeiru Siklu to’o Terseiru Siklu maibe iha profesores nain 49 deit.
“Ami kontente tebes tanba ami nia eskola hetan ona konfiansa husi governu liu husi Ministeriu da Edukasaun atu Sai Sentru Ensinu Basiku ba ensinu baziku hat. Lori komunidade Bahlaruain nia naran tomak hau hato’o agradese ba UNICEF ne’ebe fo ona ajudus osamentu ho montante US$24 mil atu halo konstrusaun eskola ida ne’e ne’ebe halo husi kompania We-Mout maske ho fasilidade ne’ebe sei menus hanesan saneamentu baziku no be mos,” dehan Sirector Soares.
