Mario Mesquita hateten katak nia mak nain ba rai rohan ida iha Bidau-Lecidere tanba uluk kedas sira hela Bidau Lecidere. Nia keixa katak fali ema balun akuza nia katak rai ne’e laos ninian no kria dezentendimentu iha nia komunidade.
“Depois de ukun-an ema balun sosa rai ne’e, mas lahatene sosa husi ne’ebe ami nunka hatene. Nia mai halo kontrusaun entaun momentu ne’ebe hau halo problema bebeik ho nia, nunka hetan solusaun. Ba to’o ona autoridade lokal mas lahetan solusaun nafatin,” hateten sidadaun Mesquita.
Tuir Diretor Nasional Terras e Propriedades (DNTP), Ministerio Justisa, Jaime Xavier Lopes, maske sidadaun hotu iha Timor-Leste iha direitu atu sertifikadu ba nia rai, ida ne’e bele halo deit depois de publikasaun mapa ba rai nian ne’ebe oras ne’e dadaun la’o hela iha teritoriu Timor laran tomak.
Tuir Konstituisaun Republika Demokratika Timor Leste (RDTL), Artigu 54, fó direitu ba ema sidadaun Timorense ba rai.
“Oras Ministeriu Justisa iha Dekretu Lei No. 7/2011 atu garante ba ema ida-idak nia hela fatin, hodi bele fo sertifikadu rejistu kuandu publikasaun mapa sai ona maibe ba rai ne’ebe laiha problema/ la disputa,” hateten Diretor Lopes.
Nia haktuir katak ba rai ne’ebe iha problema ka iha disputa laran DNTP sei la fó sertifikadu de rejistu to’o disputa rezolve tuir mekanismus ne’ebe iha.
Diretor Lopes hatetn mos katak oras ne’e dadaun Ministeriu Justisa kria ona Lei ida ne’ebe oras ne’e dadaun iha ona Parlamentu Nasional atu debate hodi bele rejolve rai ne’ebe ema okupa iha tempu Indonesia to’o mai ukun rasik an ne’e.
Tuir lei ne’e rasik katak ema ne’ebe hela iha okupa desde kedas iha tempu Indonesia to’o agora iha direitu masimu. Tuir previzaun esbosu lei ne’e governu mos sei selu folin rai ne’e rasik ba ema hela uluk mak nain.
Rekomendasaun hosi DNTP mak se karik sidadaun iha difikuldade ruma kona ba rai atu ba DNTL atu hetan informasaun klean liu tan kona-ba rai ne’e rasik.
Tuir planu Ministeriu Justisa nian iha 2011 sidadaun hotu sei hahu hetan sertifikadu ba rai.
